بعد از اعلام جمهوری کوردستان در مهاباد ملا مصطفی به عنوان فرمانده ارتش جمهوری کوردستان دست بکار شد و درجه ژنرالی به وی اعطا شد.
امروز سەشنبە چهل و سومین سالگرد وفات ملا مصطفی بارزانی رهبر جنبش آزادیخواهی ملت کوردستان است.
ملا مصطفی بارزانی در تاریخ 14 مارس سال 1903 میلادی در روستای بارزان متولد شد وی بعد از دستگیری برادرش شیخ عبدالسلام در سن سه سالگی با مادرش به مدت 9 ماه زندانی شد.
رهبر بارزانی در سال 1919 به شورش شیخ محمود حفید می پیوندد و فرماندهی یک نیروی 300 نفری به وی سپرده میشود در سال 1920 برادر بزرگتر شیخ احمد بارزانی وی را برای ایجاد هماهنگی بیشتر با شورش شمال کوردستان به نزد شیخ سعدی پیران می فرستد.
در سال 1931 تا 1932 درمحور “میرگه سور و شیروان” فرماندهی نیروهای پیشمرگه را به عهده می گیرد وی در این محور با قهرمانی و مقاومت خود در برابر حمله بریتانیایها، بعنوان یکی از فرماندهان نظامی بیش از پیش معروف می شود.
در سال 1932 حکومت وقت عراق با همکاری بریتانیایها به نیروهای کورد که تحت رهبری شیخ احمد بارزانی بودند حمله و بعد از دستگیری شیخ احمد، ملا مصطفی نقش رهبریت کوردها را به عهده گرفت.
بعد از یک سال حکومت عراق برای نیروهای پیشمرگه و خانواده های بارزانی عفو عمومی اعلام کرد لذا در سال 1936 تا 1943 فعالیتهای نظامی نیروهای پیشمرگه متوقف شد تا سال 1943 مجددا جنبش کوردها و مبارزه پیشمرگه ها تحت رهبری ملا مصطفی آغاز شد.
ملا مصطفی بارزانی در دوران جنگ جهانی دوم و در پی کودتای بکر صدقی در عراق خواست از وضعیت موجود در راستای منافع کوردها استفاده کند لذا وی به منطقه بارزان بازگشت درخواست حکومت عراق در خصوص توقف مبارزه پیشمرگه ها را رد کرد.
در سال 1945 میلادی حکومت عراق به منطقه بارزان حمله کرد و نیروهای پیشمرگه مقاومت سرسختانه ای از خود نشان دادند و بعد از آن نیروهای پیشمرگه در مناطق مرزی با ترکیه و در منطقه کانی رش مستقر شدند.
بعد از اعلام جمهوری کوردستان در مهاباد ملا مصطفی به عنوان فرمانده ارتش جمهوری کوردستان دست بکار شد و درجه ژنرالی به وی اعطا شد.
بعد از فروپاشی جمهوری کوردستان در مهاباد ملا مصطفی با نیروهایش خود را به مرزهای روسیه رساندند وی 12 سال در این کشور ماند و در سال 1958 به عراق بازگشت و بعد از شورش عبدالکریم قاسم و تاسیس جمهوری عراق، عبدالکریم قاسم به تعهدات خود در قبال کوردها پایبند نشد و جنگ علیه کوردها را اعلام کرد ملا مصطفی در سال 1961 علیه حکومت عراق شورش اعلام کرد و درگیری و تنش بین کوردها با حکومت عراق تا سال 1970 ادامه داشت.
ملا مصطفی و حکومت عراق در سال 1968 گفتگو و مذاکرات خود را برای حل مشکل کوردها آغاز نمودند اما بعد از امضای توافقنامه الجزائر علیه کوردها از سوی حکومت عراق، این حکومت تمامی مذاکرات خود را با کوردها متوقف کرد.
ملا مصطفی در سال 1975 بیمار شد وی برای بیماری به آمریکا رفت اما در سال 1979 در پی بیماری درگذشت و جنازه وی به شرق کوردستان انتقال داده شد و در منطقه اشنویه به خاک سپرده شده اما بعد از قیام کوردها در باشور جسد وی به منطقه بارزان انتقال داده شدو در منطقه بارزان به خاک سپرده شد.
