لە رووداوەکەی لالەزاردا، ڕۆشنبیرانی سلێمانی ڕۆڵی سێ مەیموونەکە دەبینن

لە ڕێکەوتی 22ی تەباخدا لە شاری سلێمانی ڕووبەڕووبوونەوەیەکی مەترسیدار و وێرانکەر ڕوویدا.

هێزەکانی کۆماندۆی بافڵ تاڵەبانی، هەڵیانکوتایە سەر لاهور تاڵەبانی، هاوسەرۆکی پێشووی یەنەکە و براکانی. سەیرانگەی سەرچنار کە ناوەندێکی لوکس و گەشتیارییە لە شاری سلێمانی، بە دەنگی تانک و تۆپخانە هەژا.

سلێمانی شاری ڕووناکنبیری، ڕۆشنبیری و ئەنتەلەکتوولیزم و شیعر و مۆسیقا، ئێستا بریندارە.

بازنەی سیاسی و میدیاکانی دڵسۆزی بافڵ تاڵەبانی لە هەوڵی ئەوەدان کە لێکۆڵینەوە لە سەرجەم ڕابردووی لاهوور جەنگی و براکانی بکەن بۆ ئەوەی ڕەوایەتی بە هێرشەکەی بافڵ بدەن. هەوڵ دەدەن بە تۆمەتی “سویقەست و هێرشی درۆنی”، بافڵ بە بێتاوان نیشان بدەن و هێرشەکانی بە ڕەوا لەقەڵەم بدەن.

سیاسەتمەدارانی ڕۆژئاڤا و میدیاکانی پەکەکە کە پێشتر دۆستی لاهوور جەنگی بوون، وەک چەقەڵ ملی خۆیان با دەدەن و بە شێوەیەکی بێ ئەخلاقانە هەوڵدەدەن قازانج لەم ململانێیە وەربگرن. ئەندامانی پەکەکە، کە بە گوتنی “فاشیزمی ئەردۆغان” جیهانیان دەهەژاند، لە کاتێکدا کە تەرمی لاوەکانی سلێمانی هێشتا لەسەر زەوی بوون، ساڵح موسلیم بە هەڵپەهەڵپ و پەلەپەل سەردانی بافڵ تاڵەبانی کرد و هەوڵیاندا کە فاشیزمی بافڵ تاڵەبانی لە پێکدادانەکەی لالەزاردا پیرۆز بکەن.

لەبەر ئەوەی کە میدیای لاهوور جەنگی بێدەنگ کراوە، ئەوانەی کە بەرگری لە لاهوور دەکەن، زۆر کەمن.

کێ ڕاست بوو و کێ سەرکەوت؟

هەندێک ململانێ و پێکدادان هەیە کە تێیدا هیچ لایەک لەسەر حەق نیە. چونکە پێکدادانەکە هۆکاری ڕاستەقینەی نیە و تەنیا بە هۆی حەزی کەسەکان و بەرژەوەندیی لایەنەکانەوە پێکدادان دەکرێت. لەم ناکۆکیەدا نە لاهور جەنگی تاڵەبانی و نە بافڵ جەلال تاڵەبانی، هیچیان لەسەر حەق نەبوون.

چونکە هەردووکیان شریک بوون. لە نێوان ساڵانی 2012 بۆ 2021دا، شان بە شانی یەکتری و پێکەوە کاریان دەکرد. بافڵ تاڵەبانی لە سەر شاشەی تەلەفزیۆنەکاندا ڕایگەیاند “لاهور خۆی بۆ من کردە قەڵخانێکی مرۆیی و خۆی دایە بەر گوللـە” و سڵاوێکی سەربازیی بۆ لاهوور هەنارد. دیارە کاتێک کە هاوڕێ و هاوکاریش بوون، لەگەڵ یەکتر ڕاست نەبوون. هیچ سوودێکی بۆ میللەتی کورد نەبوو. بەهێزبوونی هەرێمی کوردستانیان بە مەترسی بۆ سەر خۆیان دەبینی و هەر کەسێک کە بیویستبا حکوومەتی کوردی لە هەولێر لاواز بکات، هاوکارییان لەگەڵدا دەکرد.

بەهاوکاری ئەو دوو ئامۆزایە لەگەڵ حەشدی شەعبی و پەکەکە، هاوپەیمانییەکیان لەدژی هەولێر پێکهێنا. ئەو هاوپەیمانەتییە نوێنەرایەتی ڕژێمی شیعەی عێراق و میلیشیاکانی لەسەر هێڵی گەرمیان-سلێمانی-کەرکوک-مەخموور-مووسڵ و شنگال دەکرد. شیعەکان لە ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستاندا خەنجەرێکی ژەهراوییان لە نەتەوەی کورد وەشاند و پێکەوە کەرکوک کە دڵی 50 ملیۆن کوردە، بە ئێران و هێزەکانی حەشدی شەعبییان فرۆشرێت.

کاتێک بافڵ جەلال تاڵەبانی و لاهور جەنگی تاڵەبانی دۆست بوون، هەوڵیاندا کورد بکەنە بەشێک لە میلیشیاکانی حەشدی شەعبی.

کاتێک هاوڕێ بوون وەک مافیایەک لە دژی هەولێر مامەڵەیان دەکرد. ئێستاکەش، بە شێوەیەکی مافیایی شەڕی یەکتر دەکەن.

نەتەوەی کورد نە لە دۆستایەتییەکەیان و نە لە دوژمنایەتییەکەشیان سودمەند نەبووە.

بافڵ تاڵەبانی لە سەرەتای ئەم پێکدادانەوە خاوەن ئاوانتاژێکی گرینگ بوو، چونکە لەلایەن کچانی ئیبراهیم ئەحمەد (هێرۆ-شاناز) و ئێرانەوە پاڵپشتی دەکرا. لاهووری خستە قوژبنێکەوە. کەسایەتییەکانی وەک ئاکام عومەر، موراد کانی کوردەیی، نیاز دەرگەڵەیی و هاوکار جافیان کوشت.

ئێستا بافڵ تاڵەبانی دەیهەوێت ببێتە تاقانە “سەرۆک”ی سلێمانی. بافڵ وەک تاقانە سەرۆک دەیهەوێت ڕێوشوێن لە دژی حکوومەتی کوردی لە هەولێر بگرێتەبەر و ئەگەر نەشتوانێ ئەم کارە بکات، دەیهەوێت لە هەولێر جودا ببێتەوە. بافڵ تاڵەبانی بە کەسایەتییە ئانارشی و مێگالۆمانییەکەی خۆیەوە، هەنووکە لە هەموو کاتێک مەترسیدارترە. دەیهەوێت هەمووان ناچار بکات کە ببنە موریدی ئەو. بۆ ئەم مەبەستەش دەیهەوێت ڕکابەرەکانی لەناو ببات. نەک هەر ئەوانەی کە ڕکابەرایەتیی دەکەن، بەڵکوو ئەوانەش دەکاتە ئامانج کە تەنها ڕەخنەیەکیشی لێبگرن. ئەگەر تەنانەت ڕەخنەش نەگرن، ئەوانەی دروشمی “بژی سەرۆک بافڵ”یش نەڵێنەوە، دەکرێنە ئامانج. بە واتایەکی تر کودەتاکەی 21ی تەباخی لالەزار هێشتا کۆتایی نەهاتووە و بەردەوام دەبێت.

دیمەنەکانی شاری سلێمانی، کودەتا گوماناویەکەی 15ی تەمووزی تورکیامان بیردەخاتەوە. لە تورکیا لایەنگرانی ئاکەپە بە بیانووی کودەتا عەسکەرەکانیان دەگرت، ڕووتیان دەکردنەوە و لێیان دەدان. تەنانەت سەری هەندێک عەسکەریشیان لێکردەوە. دوای چەند ڕۆژێک ئەردۆغان و پلەدارانی سەربازی بەنهێنی یەکیان گرت و ڕێککەتن و پێکدادانەکەیان کردە ماڵی خەڵکانیتر. لە هەردوو لا منداڵانی خەڵک کوژران. لەو شەوە بەدواوە هەموو شتێک لە تورکیا پێچەوانە بووەوە. کەشێکی ترس و دڵەڕاوکێ بەسەر خەڵکدا سەپێنرا و هەمووکەس سەری بۆ دەسەڵاتی ئاکەپە نەوی کرد.

لە سلێمانیش هەمان شت ڕوودەدات. ئەگەر هەردوو لایەنی دەسەڵاتدار لەسەر سیناریۆیەکی هاوبەش نەگەنە ڕێککەوتن، ئەوا پێکدادانەکان بەردەوام دەبێت. بەڵام دۆڕاوی ڕاستەقینە خەڵکی سلێمانی دەبێت.

ڕۆشنبیرانی سلێمانی ئێستا ڕۆڵی سێ مەیموونەکە دەگێڕن و دەڵێن “من نەمبینی، من نەمبیست و من نازانم”. ئەوان وەکوو خەشیم دەجووڵنەوە کە گۆیا ئەو شەڕە تانکەیان لە چەقی سلێمانیدا نەبینیوە. کۆماندۆکانی بافڵ وەک داعش و دەوڵەتی تورک دەستی گەنجانی کوردیان لە پشتەوە بەستبوو و بە زۆری قامچی لەسەر زەوی پاڵیان خستبوون و بێ حورمەتییان پێدەکردن. ئایا ڕۆشنبیرانی سلێمانی ئەم دیمەنانەیان لە تەنیشتی خۆیان نەبینی؟ ئەگەر ئەم پێکدادانە لە سلێمانی نەبوایە، بەڵکوو لە بادینان  ڕوویدابا، ڕۆشنبیرانی سلێمانی دەستبەجێ کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانییان ساز دەکرد و پەدەکەیان تاوانبار دەکرد. تەنانەت بەشێک لەو “ڕۆشنبیران”ـە قۆڵیان لێهەڵماڵیوە تا پەدەکە تۆمەتبار بکەن. ئەو ڕۆشنبیرانەی کە لە کافە و قاوەخانەکاندا دانیشتوون و ڕۆژانە بێحورمەتی بە خەڵکی بادینان و هەولێر دەکەن و بە عەشایریان ناو دەبەن و هەروەها دڵسۆزانی پارتی دیموکراتی کوردستان وەک کۆیلە پێناسە دەکەن، لە بەرامبەر ئەم شەڕە مافیاییەی سلێمانیدا، ڕۆڵی سێ مەیموونەکە دەگێڕن.

گەورەترین تاوانبارانی دژ بە فاشیزم و ئەو کوشتارە نهێنیانەی کە یەکێتی نیشتمانی (یەنەکە) لە ماوەی دە ساڵی ڕابردوودا وردە وردە پەرەی پێدەدات، کەڕولاڵن. ئەوانەش کە خۆیان بە ڕۆشنبیر و دیموکراسیخوازانی سلێمانی دەزانن، چاویان لەم مافیا سیاسییە دادەخەن.

ڕۆشنبیران و رووناکبیرانی سلێمانی، بەم غفڵەتەی خۆیان لەم مافیا سیاسییەدا شەریک و بەشدارن. ئەوانەی ئەمڕۆ خۆیان کەڕ و لاڵ کردووە، دەبێ باش بزانن کە سبەینێ نۆرەی ئەوان دێت…

پوستێن ھەمان بەش