پەردەیا مژێ یا ل سەر بوویەرا هەلیکۆپتەرا کو ئێڤارا 15ێ ئادارێ ل گوندێ بێرکیات یێ سەر ب باژارۆکێ چەمانکێ یێ دهۆکێ کەتبوو، هێژان نەدیارە. ئاشكهرا یە کو بوویەر نە وەکە داخویانییا ههسهدێ سڤکە، ئهو نە هێزەک بوو کو ژ بۆ «گوهارتنێن مهشقێ» چووبوونه سلێمانیێ.
دۆزا سوسورلوکێ یا دویەمین
د سالا 1996ێ دا وەساییتا کەسێ ب ناڤێ «ئەبدوللا چاتلی» کو ل چار ئالیێن جیهانێ ژ بەر تاوانێن کوشتن و قاچاغچییا هیرۆینی لێ گهریان ل وی دهاته كرن، ل ناڤچەیا سوسورلوک یا بالکەسیرا ترکیێ وەساییتا وی قەزا کر. ئەبدوللا چاتلی یێ کو ل چار کنارێن دنیایێ ل وی دگەریان، د وەساییتا وی دا پهرلهمانتارهك و رێڤهبهرێ پۆلیسان ژی هەبوو. ڤێ قەزایێ پهیوهندیێن دەولەتا کوور یا مافیا و سیاسەتێ دەرخست هۆلێ.
د شیان دا یه بهێته گۆتن کو کەتنا هەلیکۆپتەرا ههسهدێ بوویەرا دویەمین یا سوسورلوکێ یە. ڤێ هەلیکۆپتەرێ راستییا پهیوهندیێن «ههسهدێ-پهیهدێ و یهنهكێ-پهكهكێ» ئاشکەرە کرن و دێ پهیوهندیێن تاری یێن د ناڤبەرا ڤان هێزان دا ل سەر مژارێن سیاسی و ئابۆری یێن وەکی چەک و ماددهیێ، هۆشبهر ئاشکەرە بكهت.
داخویانیا ههسهدێ و ئاگاهیێن نەراستەراست یێن مەدیایا پهكهكێ-یهنهكێ ب مەبەستا ڤەشارتن و شێلیكرنا ڤێ بوویەرێ یە. یهنهكە هەتا نها دەربارێ مژارێ چ داخویانیەک نەدایە. وەکی دی، جەوهەرێ ڤێ بوویەرێ ژ یا ئهوا كو دهێته پێشبینیکرن پڕ جوداترە.
دارکا مازی ژی ژ دەردۆرێن پهكهكێ و ههسهدێ ئاگاهی وهرگرتن و هندهك ژ مژارا ڤێ بوویەرێ رۆنی کر.
ئاراستهیا هەلیکۆپتەرێ بوو کو ڤەیە؟
ههسهدێ د داخویانییا خوە دا راگههاند کو هەلیکۆپتەر چوویە سلێمانیێ. لێبەلێ، ئاراستهیا هەلیکۆپتەرێ ئاشکەرە دکەت کو ئهڤ راڤەکرن نەراستە. ژ بەر کو مهیدانا کو هەلیکۆپتەر لێ کەتیە، ل سەر رێیا سلێمانیێ نینە. چاڤکانیێن کو مە خوە گههاندنینێ، دیار دکهن کو چوون و هاتنا هەلیکۆپتەران د ناڤبەرا ههسهدێ و یهنهكێ دا ژ سالا 2017 ێ وەکە رۆتینی بهردهوامه. د سالا 2017ێ دا د ناڤبەرا ههسهدێ و یهنهكێ دا ترافیکا هەلیکۆپتەران هەیە. ئاراستهیا ڤێ ترافیکێ ل سەر «سلێمانی، کەرکووک، مەخموور، مووسل، شەنگال، تل کۆچەر» پێک دهێت. هاتن و چوونا سەر کەرکووک، مووسل و شەنگالێ بوو هێزێن حەشدا شەعبی دهێته راگههاندن. ئەڤ هاتن و چوون دەم ب دەم سەر یهنهكێ جاران ژی سەر حەشدا شەعبی دهێنه تۆمارکرن.
لێ ئاراستهیا هەلیکۆپتەرا کو شەڤا 15ێ ئادارێ کەتیە خوارێ، چ پهیوهندییا وێ ب رێیا سلێمانیێ ڤه نینە. رێیا هەلیکۆپتەرێ دهڤهرا گارهی و بەهدینانە. ئاراستهیا گارەی دكهڤیته باکورێ رێیا سیلێمانی-کەرکووک-شنگالێ ب دووراتییا 200 كم. ژ بەر ڤێ ئهگهرێ ژی گۆتنا «مهشقا سلێمانی» یا د داخویانیێ دا چ راستی ژ بۆ نینە. ئارمانجا هەلیکۆپتەران چیایێ گارهی و دهردۆرا وی یە.
ئەڤه نەفرینا یەکەم یا دهڤهرا گارهی یه
وەک کو دهێته گۆتن، پهكهكێ هەتا نها ل سەر ڤێ رێیێ چەندین سەفەرێن هەلیکۆپتەری كرینه. ل هەموو هاتن و چوونان دا سهقایێ بارانی دهاته تەرجیحکرن. هەروهها گەلیێن ڤالا ل دهڤهرا ژ چیایێ خێرە هەتا بێخێرێ هاتنه شۆپاندن. د ڤان سەفەرێن هەلیکۆپتەری دا مووشەک، جەبلخانە و فەرماندارێن پهكهكێ یێن لەشکەری دئینن و دبەن.
بێ شک و بێ گومان ئارمانجا هەلیکۆپتەرا کەتی ژی چوونا بارهگههێن پهكهكێ یێن ل چیایێ گارهی بوویە. ژ بۆ وەرگرتنا هندەک فەرمان و فەرمانداران. د ناڤ ئاگاهیێن کو هاتنە بدەستخستن ژ بلی یێ کو ناڤێن هاتنە ئاشکەرەکرن ئەندامەکی فەرمانداری ژی هەیە.
د دەما کو ئەڤه هەموو د قەومن، گۆتار و هەلوەستێن سڤك یێن بافل تالەبانی بهردهوام دكهن. بافل وێنەیەکێ خوە یێ ب جل و بەرگێن هێزێن دژه-تەرۆرێ یێن ههسهدێ YAT ل خوە کربوون، ئەڤ هەلوەستا بافل تالەبانی ب پرانی ل دژی لاهۆر جەنگی و باسکێ ناڤا یهنهكێ یێن کو ژێ نەرحەتە دهێته کرن.
بانگا ههسهدێ بۆ پهیوهندییا ل گهل حكوومهتا ههرێما كوردستانێ
ژ بەر کو ههسهدە دزانیت کو بوویەر بوویەرەکا تاری یە و د بن وێ دا پلانێن ڤەشارتی دێ ئاشکەرە ببن، هەول ددهن بوویەرێ تەنێ ل پشت شەهیدان، قەهرەمانیا شەهیدان، شەرێ ل دژی داعشێ ڤەشێرن. ژ بۆ ڤێ یەکێ ژی خوە ژ دانوستاندنێن ل گهل حکوومەتا هەرێما کوردستانێ دوور دئێخن. ئەو بانگ ل مالباتێن کەسێن ژیانا خوە ژ دەست داینە دکەت کو ئەو بچن و داخوازا جەنازەیێن خوە ژ حکوومەتا هەرێما کوردستانێ بکهن.
د دەما کو هەلیکۆپتەر ل سەر خاکا د بن پاراستنا حکوومەتا هەرێما کوردستانێ و هێزێن وێ دا دەرباس دبیت، دەستوورێ ژ حکوومەتێ وەرناگرن. لێ د پشت حکوومەتێ را کارێن ڤەشارتی د مەشینن، سەروەرییا حکوومەتا کوردستانێ بنپێ دكهن. پشترە ژی، جەوەکێ هەستیار دهێته ئاڤاکرن گۆتنێن درەو بەلاڤ دکهن د خوازن بوویەر ڤەشارتی بمینیت.
ئەڤ هەموو هەلوەست نیشانێ مە ددهن کو پلانەکا تاری د ناڤبەرا پهكهكێ و یهنهكێ دا ژ بۆ هەرێما کوردستانێ هەیە. لنگەکێ ڤێ پلانێ د بن ناڤێ ئێكهتییا نەتەوەیی دا و دو لنگێن دی پلانێن وان یێن لەشکەری و قاچاغچیاتیێ نه.
کەتنا هەلیکۆپتەرێ نە وەک بوویەرەکا هێسانە. نیشانا کۆمپلۆ و پیلانگیرییا ل دژی هەرێما کوردستانێ یە.
دارکا مازی دێ ل گۆری ئاگاهیێن کو ل سەر مژارێ هاتنە بدەستخستن لێکۆلینا خوە دێ بهردهوام كهت.
