سووریهیێ ئیرۆ رۆژهكه دیرۆكێ ژیان كر، دیكتاتۆریهت پشتی 53 سالێن دهستهلاتدارییا رهژیما بهعس ئا حافز ئهسهد و كوڕێ وی بهشار هلوهشی، مخالهفهتێ رهوش گرته دهستێ خوه ب هێڤیا ئاڤاكرنا سووریهیهكا نوو، لێ هێژان نهزهلاله پهرگالا كو وێ جیهێ رهژێمێ بگره دێ ب ت ئاوایی به، چارهنووسا پێكهاتهیێن سووریهیێ وێ چ به، تهیبهت چارهنووسا كوردان، گهلو كورد دێ مافێن خوه ستینن، یان قوناغهكه دن یا تاریاتیێ ل پێشییا رۆژئاڤا وهلاته؟.
ل 27 مژدارا ئیسال 2024ێ ههیئهتا تهحریر شام ئێریشا ل سهر ئدلب، حهلهب و تهلرفعهت و شههبایێ دهستپێكر و ب ئاوایهكی ههری بلهز پێشڤهچوون، وان باژار ب باژار ژ دهست رهژیمێ دهرخستن، ئێریشێ 11 رۆژان دهوام كر و ئیرۆ 8 بهرفانبارێ ههیئهتا تهحریر شام كهتن شامێ و داوی ب رهژیما ئهسهد ئانین، رهژیما كو 53 سالان سووریه ب دیكتاتۆریهت تهپساندی.
كورد و دهستپێكا شهرێ سووریهیێ
ب دهستپێكرنا شهرێ ناڤخوه یێ سووریهیێ ل سالا 2012ان، كورد ژی وهكه تهڤ گهلێن دن یێن وی وهلاتی ب هێڤیبوون كو ب ئاوایهكی كارا تهڤلی شۆرهشێ ببن، لێ ههر د زوو ده هاتن بێدهنگ كرن و پهرچقاندن. ئالیێ كو كورد تهپساندین نه رهژیم بوو پهكهكه بوو یا كو ل گۆری لههڤهاتنهكێ شهرێ ب وهكالهت پێش رهژیما ئهسهد ڤه ل وێ دهمێ دایه دهستپێكرن.
پهكهكێ ل وێ دهمێ پارتیا یهكیتیا دهمۆكراتیك پهیهده ئاڤاكر، پهیهدێ لههڤاتنهك ب رهژیما ئهسهد كر. ل گۆری ل ههڤهاتنێ حكوومهتا سووریهیێ ژ پهیهدێ خوهست، پاراستنا باكوورا سووریێ ئهركا وان به. پهیهدێ ئهول كوردێن نهرازی یێن كو د گۆتن «الشعب یرید اسقاط النظام» تهپساندن پشتره بهرژهوهندیێن رهژیما ئهسهد ل رۆژئاڤا پاراستن، ئانگو «شهرهكی ب وهكالهت» پێش رهژیمێ ڤه مهشاند.
رادهستكرنا رۆژئاڤا بۆ رهژیمێ
پهیهدێ و باسكێ وێ یێ لهشكری یهپهگێ، ب دهستپێكرنا شهرێ ل دژی داعشێ ل 2014ان ههر د زوو ده دهرباسی مهیدانا شهر دبه، جهنگهكه بێ وێنه كر، لێ بهلی د راستی ده، رهژیما ئهسهد سوودمهندا یهكێ یا ڤێ لهههنگییا یهپهگێ بوو.
یهپهگێ و ههسهدێ ههرێم ههرێم رزگار كرن وهكه عهفرین، منبج، رهققه، تهبقه، كۆبانێ، گرێ سپی، عهین عیسا، سهرێ كانیێ، حهسهكه، قامشلۆ، ههر وها دربێسیێ، شهدادیێ و ب دههان باژارۆكێن دن. 11 هزار شههید و 24 هزار بریندار چێبوون، پرانی ژێ خۆرت و لاوێن كورد بوون، ئهنجاما ڤێ قوربانیێ ئاڤاكرنا كانتۆنان، پشتره رێڤهبهریا خوهسهر بوو، لێ ئهڤ ههول نهبوونه هێڤێنا ئاڤاكرنا كیانهكه كورد ئێ ب ناڤێ رۆژئاڤا كوردستانێ.
پشتی 7 سالێن پڕ خویناوی ئێن شهرێ تهرۆرێ، پهیهدێ جهنگا ب وهكالهت ب داوی كر و «رۆژئاڤا كوردستانێ» رادهستی خوهدیێن وێ رژیما سووریێ كر.
پهیهده كو پارتیا دهستهلاتدارا تهكئالی ئا رۆژئاڤایه، وێ د سالێن خهبات وتهكۆشینا خوه دا تهڤ پارت و تهڤگهرێن ولاتپارێز دوور كرن، ههر چهند كو سهركرداتیا باشوورێ كوردستانێ ل وێ دهمێ ب رابهراتیا سهرۆك بارزانی ب لههڤهاتنێن ههولێر و دهۆكێ ههول دا، یهكگرتنا پارت و ئالیێن رۆژئاڤا چێبكه، لێ پهیهدێ لههڤهاتن پێشێل كرن و رۆژئاڤا تهكئالی برێڤهبر، بریارا قهندیلێ ل سهر پهیهدێ یا زال بوو، لۆما ژ ئهو زهنگا خهتهرا ژناڤچوونا رۆژئاڤا بوو.
لههڤهاتنا 2019ێ یا پهیهدێ و رهژیما ئهسهد
دگهل دهستپێكرنا ئێریشا داگیركاریا تركیێ ل 9 ئۆكتۆبهرا سالا 2019ان، ههسهدێ بریار دا ل گهل رژیما ئهسهد لههڤهاتنهكێ پێك بینه، لههڤهاتن چێبوو، لێبهلێ ئهو ب دهستپێكهكه ههری خراب بوو ژ روویێن لهشكری، سیاسی و دیرۆكی ڤه، واته دهستپێكا ژناڤچوونێ.
