ئیران دێ نەچار بیت بەرەڤ سادهبوون و رادەستبوونێ بچیت
سمكۆ عهبدولعهزیز
جوگرافیا تەنێ پشکەک ژ نەخشەی نینە بەلکو قهدهرادەولەتانە. گەرویا هورمز بۆ ئیرانێ، هەم ستوینا راگریێیه و هەم ژی بهندكێ ستویێ وێ یە.
ئەوا ئەمریکا نوکە ئەنجام ددەت نە تەنێ مانۆرەکا سەربازییا سادەیە، بەلکو جۆرەکێ خەندقاندنا بێدەنگە، مەرەم ژێ ئەوە کو پهیوهندیێن ئیرانێ ل سەر رێرەوێن جیهانی بقهتینیت، دا کو ئیرادەیا وێ یا سیاسی ل بەرامبەر زەبرێ زلهێزیێ بشکێت.
ئەگەر فەلسەفا شەری ل جەم «سون تزو» ئەوە کو تو دژمنی بێی شەر بشکێنی، ئەمریکا نوکە ب گرتنا دەمارێن گەرویێ ڤێ یەکێ دکەت. گەرویا هورمز کو جاران دەرگەهێ رزگاریێ بوو بۆ فرۆتنا پەترۆلا ئیرانێ، نوکە ب رێکا فشاران بوویە تایا مرنێ.
برینا ڤى ژێدەرێ ژیانێ ل ئیرانێ، ئیرانێ دئێخیتە د ناڤبەرا دوو بژاردێن فەلسەفی یێن دژوار دا: مانا ب کەرامەت یان مانا فیزیکی.
خەندقاندنا ئابووری دێ شەرعییەتا دەستهەلاتێ ل سەر جادەیێن ئیرانی هەژینیت و چونكى دێ گوهۆرینێ ئێخیته نانێ رۆژانە یێ وەلاتیێن ئیرانى.
ئەو پێنگاڤێن تەکنۆلۆژی یێن نوو (وەک درۆنێن ژیر و چاڤدێرییا ئەلیکترۆنی)، ململانێ ژ شەرەکێ تەقلیدی یێ سنگ ب سنگ گوهۆری بۆ شەرەکێ ڤهشارتى.
ل ڤێرە دا، ئیران دێ تووشی جۆرەکێ نامۆبوونا ستراتیژی بیت، ئەو ب چەکێن کلاسیک و درووشمێن کهڤن بەرەڤانیێ ل رێرەوەکێ دکر، نوكه ب عەقلێ دەستکرد و سیستەمێن سار یێن پاش-مۆدێرن دهێتە کۆنترۆلکرن و ئهنجام دان.
ئەڤە د فەلسەفا هێزێ دا واتا هندێ یە کو ئیرادەیا مرۆڤی دبن گۆشارێن ئامرازێن ژیر دا دهێتە پیچکرن.
ئیران سالانە ب گەرویا هورمز وهك دفنبلندیا هێزێ ل سەر جیهانێ دچهسپاند.
دەستبەسەرداگرتنا ڤێ گەرویێ ژ لایێ ئەمریکا ڤە تنێ شکەستنەکا سەربازی نینە، بەلکو شکاندنا ئهو وێنهیێ مهزن و کیانێ ئیرانێ یە کو وەک جەمسەرەکێ هەرێمی بۆ خۆ ئاڤاکری. واته دێ پهیوهندییا وێ دگەل بریکارێن دەرەکی قهتینیت و ئیران دێ بیته وەلاتەکێ گۆشەگیر کو دەستێ وێ ناگەهیتە چ جهێن دی.
پرسیارا ئەوە: کەنگى فشار دگەهیتە ئاستێ هەلوەشینێ؟ ئیران دێ گەهیتە وێ باوەرییا تهحل کو رادەستبوون نە تەسلیمبوونە، بەلکو بتنێ رێکا مانا ناڤهندا دەولەتێ یە.
فشارا ل سەر گەرویێ، ئیرانێ نەچار دکەت کو تێگەهێ خۆ بۆ سەروەریێ، جارەکا دی پێناسه بکەتە ڤە و بگههیته رێکا نەرمییا نەچاری دا کو هەبوونا خۆ یا سیاسی ژ ناڤنەبهت.
گەرویا هورمز د ڤێ سەردەمێ دا، تنێ ئاڤرێیەکا دەریایی نینە، بەلکو تەرازیا هێزێ یە. ئەڤ پێنگاڤێن ئەمریکا هاڤێتین، ئیران دێ بەرەڤ وێ چەندێ چیت یان دێ دبن فشارێن ئابووری و سەربازی دا بهردهوامیێ دهته خۆ یان ژی دێ نەچار بیت سەرێ خۆ بۆ یاسایێن نوى.
مێژوویێ سەلماندیە کو چەند ئیرادەیا ئایدیۆلۆژی ب هێز بیت ل بەرامبەر خەندقاندنا جوگرافی و ئابووری، ل دوماهیێ دێ نەچار بیت بەرەڤ سادهبوونێ و رادەستبوونێ بچیت.
