بێشەرمی و دوروویاتی ل سلێمانیێ بەرز دبیت: وە نە تەنێ غهزال کوشت، وە کوردستان ھەمی کوشت
باژارێ سلێمانیێ د ڤان سالێن دوماهیێ دا گوھەرینەکا مەزن دەرباز کرییە. بێ گومان، نە تەنێ باژێر هاتیه گوهارتن، سیستهمێ سیاسی، رەوشەنبیر، گهنج، سازی، رێخستنێن جڤاکا سڤیل و لدوماهیێ ژی، ئاوایێ رێخستنبوونێ، باوەری، تەڤگەر و ئاخافتنا مرۆڤان.
گوهۆرینا ل سلێمانیێ نەتهنێ نهھەڤسەنگیێ د ناڤبەرا جەوھەری و شهكلی دا، لێ د ناڤبهرا دووروویاتی و بێرهوشتیێ دا و د ناڤ ھەمی کۆم و بەشێن جڤاکێ دا ل دووڤ خوه ئینایه.
ئەڤ رەوش نیشانا رزیبوونێ یە د جیھانا رەوشەنبیری دا. و ڤێ رزیبوونێ ژ جەماوەری دەست پێ نەکرییە و بەر ب ژۆر ڤە بەلاڤ نەبوویە؛ بەرەڤاژی ڤێ، ئەو رزیبوون ژ ژۆر داكهتییه، ژ سازی، سیاسەتمەدار، ناڤەندێن ھێزێ و رەوشەنبیرێن باژێری دەست پێ دکەت و پاشی دادکەڤیتە ناڤا جڤاکێ. و گاڤا کو ئەو د جڤاکی دا جهێ خوه دگریت، گەندەلییا سیاسی گهلهك بەلاڤ دبیت.
ئەڤ نە تەخمینەکە؛ ئەو دیاردەیەکا بەربچاڤە کو د شیان دا یه ھەر رۆژ بهێته دیتن. و دانهیێن ھەره نوو و داوی یێن کو مە ژ بۆ لێکۆلینا ڤێ دیاردەیێ ھەنە، شەھادەتا شەرڤانا پێشمەرگەیا کۆمەلێ «غهزال مەولان چاپەراباد» و بوویەرێن پشتی وێ نە.
غهزال مەولان چاپەراباد، د 14ێ نیسانێ دا د ئێرشەکا درۆنی یا ئیرانێ دا بریندار بوو، دووڤ را نەخوەشخانەیێن سلێمانیێ ئەو نەحەواند و د داویێ دا ئهو ژ بەر برینێن خوە شەھید بوو. مزگەفتان جەنازەیێ ڤێ شەھیدێ بوو شووشتنێ قەبوول نەکرن، پاشی دەستوور ژی نەدانێ خیڤهتا تازیێ بۆ بهێته دانان و د داویێ دا، ل 18ی نیسانێ، ئیدارەیا سلێمانیێ دەستوور نەدا کو خهلك سەرهدانا گۆرا وێ بکەن. ل سەر ڤێ مژارێ تەنێ چەند دەنگێن لاواز ژ سلێمانیێ ھاتن بھیستن. ئەڤ دەنگ ب گشتی ژ کەسێن نێزیکی لاھوور جەنگی بوون کو وان ژی ژ كینا خوه یا ل سهر بافل ئهڤ ههلوهست وهرگرتبوو كو ژ قوربانیێن ئۆتێلا لالەزارێ بوون. هندهك کەس ژی ژ یهنهكێ بوون و ژ بۆ رێگرتنا ل نهرازیبوونا کوردێن رۆژھلات، ل بەر میدیایێ داخویانی دان وەکی “ئەم ژی چووینه سەرهدانێ”. لێبەلێ، رایا گشتی چ كارڤهدان نیشانی ڤێ رەوشێ نەدان.
وەزارەتا ساخلهمیێ ل سەر بوویەرێ لێپرسینەک دا دەستپێکرن. نەخوەشخانە خوە دپارێزن، ھەر کەس ھەول ددەت کو ئەو بەشداری ڤێ بوویەرێ نەبووینە. بێی کو ئەنجام چ بیت، تشتێ کو ل سلێمانیێ ل دۆرا ناڤێ شەرڤانا پێشمەرگە غهزالێ قەومی نیشانا رزیبوونەکا ترسناکە.
بوویەرێن وهها قەومین کو مرۆڤ ببێژیت غهزال نە ژ ئالیێ درۆنەکا ئیرانی ڤە، لێ ژ ئالیێ تشتێ کو ل سلێمانیێ قەومی ڤە ھاتییە شەھید کرن. د شەخسێ غهزالێ دا، وەلاتپارێزی ل سلێمانیێ ھاته کوشتن. ھەرێمەک ژ کوردستانێ ھاته کوشتن.
لێ دیسا ژی، خەلکێ سلێمانیێ د مەھا چلەیێ دا ب ھەژمارەکا مەزن بەشداری خوەپێشاندانێن ژ بۆ رۆژئاڤا بوون. ژ بەر ڤێ یەکێ چ قەومی کو ئەو نهشیان ژ بۆ کەچەکا پێشمەرگەیا ژ رۆژھلات یەک گۆتن ژی بکهن؟ لێ ب مخابنی ڤە وان وەکی دژمنەک رەفتار کرن. بۆچی؟ ژ بەر کو ھهلبژارتن و ھەلوەستا سیاسی یا یهنهكێ نە د وێ رەوشێ دا یە کو بشێت ژ بۆ شەرڤانەکا پێشمەرگە یا شەھید تشتەکێ ئەرێنی ببێژیت. ھێزێن کو یهنهكه وەکی پێکھاتەیا وێ تەڤدگەریت غهزال شەھید کرن.
نەخوەشخانەیێن ل ههولێر، دھۆک و سلێمانیێ ل باشوورێ کوردستانێ ب سالانە گەریلایێن پهكهكێ لێ دھاتنه دەرمانکرن. ھەر چەند پهكهكه د میدیایا خوە دا كهرب و كینێ ل دژی پهدهكێ درێژیت ژی، لێ گەریلایێن وێ ل نەخوەشخانەیێن باشوور دهێنه نشتەرگەریکرن.
ل سلێمانیێ، د ڤان سالێن داویێ دا گەریلایێن پهكهكێ ل ھەر جههكی ھەنە. ئەو ل نەخوەشخانەیان دهێنه دەرمانکرن، ئەو ل ناڤەندێن فرۆشگەھان دگەرن. بۆچی نەخوەشخانە ژ بۆ پهكهكێ ڤەکری نە لێ ژ بۆ پێشمەرگەیێن رۆژھلات گرتی نە؟
بۆچی رەوشەنبیرێن سلێمانیێ، یێن کو دەما کو دۆر دهێته سەر ئاخفتنا ل دژی دەولەتا ترکیێ، بهری ل سهر بهری ناھێلن و دەما کو دۆر دهێته سەر ئیرانێ وهك سێ مەیموونان دلیزن؟
بێ گومان، ئهگهرێن ڤێ یەکێ یێن دەمدرێژ ھەنە. سیاسەتا یهنهكێ، کو د ناڤبەرا سێگۆشەیا بەغدا-ئیران-بریتانیا دا، ھەردهم سیاسەتەکا بێ پرەنسیبێن کوردایەتی و ئەخلاقی پهیرهو دكهت. ئەڤه ب سالێن درێژ بوویە ئهگهرێ رزیبوونەکا ب ھەر ئاوایی. ب تایبەتی پشتی کو ھەرێما کوردستانێ بوویه سیستەمەکا فەدەرال، ھەولدانەک پر ھشمەند ھاتە کرن دا کو وەلاتپارێزییا کورد بهێته ژناڤبرن.
دەردۆرێن سیاسی یێن ل سلێمانیێ و چینا رەوشەنبیرییا کو پشتگریێ ددەته وان د بن ماسکەیا وەلاتپارێزی و رەخنەیێ دا خوهپێشاندانێن مەزن كرن، لێ د بنگەھ دا، ئەڤ خوهپێشاندان خزمەتا ناسنامەیا کوردی نەکرن. بەرەڤاژی ڤێ کوردایەتی و ناسنامەیا نەتەوەیی ھاتە لاواز کرن. و ب تایبەتی ل گهل بھارا عەرەبی، وان لایهنان دژبەرییا پهدهكێ کرن و ئهڤ دژبهرییه بۆ خوه كرنه ناسنامەیا رەوشەنبیری. ئەڤه بوو ئهگهر رەوشەکا کو نەفرەتێ ژ بۆ ههولێر، دھۆک و ژ بۆ بارزانییان بخوازیت، دیسان سیاسەتەکا کو ھەڤالبەندییا ھەر کەسێ کو دژمناتیا بارزانییان دکر بهێته پێش. یهنهكێ ئەڤ ھەستا دژی-بارزانییان، وەکە ئالتەرناتیڤەک کره مژارەکا ناڤەندی. ئەڤ سیاسەته گهلهك ب نهێنی ھاتە پهیرهو كرن.
و پشتی د سالا 2013ێ، دەما کو ئیرانێ یهنهكه و پهكهكه نێزیكی ئێك كرین، ئەڤ پێڤاژۆیا گوهارتنا رۆژەڤێ و ھهلوەشاندنا وەلاتپارێزیێ ل سلێمانیێ هێژ پتر بلەز و بەز کر. ب رێیا ڤان ھەر دو ھێزێن سیاسی، ئیرانێ سیاسەتەک ژ بۆ دژایهتیكرنا کوردان ل دژی ترکیەیێ پهسهند كر. پێڤاژۆیەک دەست پێ کر کو رەوشەنبیر و سیاسەتمەدارێن ل سلێمانیێ، ژ بۆ سیاسەتا دژی-کوردان یهنهكێ نەبینن، وان دەست ب گله و گازندهیان ل سەر ترکیێ، ههولێرێ و رۆژئاڤا کرن.
د 16ێ جۆتمەھا 2017ێ دا، کەرکووک ژ ئالیێ یهنهكێ ڤە ھاتە فرۆتن. لێ رەوشەنبیرێن یهنهكێ دبێژن وەی، “بۆچی ئارتێشا ترک ل زاپێ یە؟ پهدهكێ زاپ رادەست کر!” ل بەغدایێ، حهشدا شەعبی، کو مینا داعشێ خوە رێكئێخستییه، سیاسەتێن دژی-کورد دمەشینیت. رێبەرێن حهشدا شەعبی ل سلێمانیێ ب ئازادی دگەرن. رەوشەنبیرێن سلێمانیێ خیانەتا ھەڤپەیمانییا ل گهل حهشدا شەعبی یا ل بەر چاڤان پاشگوھ دکهن، لێ دیسا ژی ئەو دەردکەڤن و ل سەر رۆژئاڤا چیرۆکێن وەلاتپارێزیێ دبێژن.
ئاها ئەڤ دوروویاتی یە. ئەڤه دهركهتنا ژ رێیا نەتەوەیی یه. ل سلێمانیێ، سیاسەتمەدار و رەوشەنبیران رامانێن ئایدۆلۆژی، گۆتنێن سیاسی و ڤەگۆتنێن یەکیتیا کورد یێن ژ راستیێ دوور ئافراندن دا کو خیانەتا یهنهكێ رەوا بکهن. ل سلێمانیێ، کوردبوون خەلەت ھاتە پێناسەکرن، دژمن خەلەت ھاتە پێناسەکرن، کوردستانیبوون خەلەت ھاتە پێناسەکرن، رێبەری خەلەت ھاتە پێناسەکرن و دەمۆکراسی خەلەت ھاتە پێناسەکرن. پێکھاتەیا رەوشەنبیری و سیاسی ل سەر دەرەوان ھاتیە ئاڤاکرن.
پێشمەرگە غهزال نە ب درۆنا ئیرانا داگیرکەر لێ ب بێدەنگییا باژارێ ملیۆنی سلێمانیێ شەھید بوو
بافل تالابانی گهنجێن کورد ل ئۆتێلا لالەزار زیندی شەوتاندن. خهلكێ سلێمانیێ چاڤێ خوە لێ گرت. کەرکووک ھاتە فرۆتن وان چاڤێن خوە لێ گرتن. حهشدا شهعبی سلێمانی کر ناڤەندا خوە وان چاڤێن خوە لێ گرت. رەوشەنبیرێن سلێمانیێ هنده قهدهر خوە کەرولال کرن د داویێ دا بوونه دووڤکێ سیاسەتا یهنهكێ. نھا، ھەکە سیاسەتا بافل تالهبانی نها گههشتبیته ئاستهكێ وهها ترسناک، ئهو ژ بەر بێدەنگییا جەماوەری و دووروویاتییا رەوشەنبیرێن سلێمانییێ یە.
بێ خوهدانییا جەنازەیێ شەھید غهزالێ جارەکا دی ڤێ وەلاتپارێزییا دوروو و رزیبوونا ل سلێمانیێ دئینته بەر چاڤێ مە. پێشمەرگە غهزال نە ب درۆنا ئیرانا داگیرکەر لێ ب بێدەنگییا باژارێ ملیۆنی سلێمانیێ شەھید بوو.
