ترامپ و پزیشکیان “یاداشتنامەیا ئیسلامئابادێ” ئیمزە کر

سەرۆکێ ئامەریکایێ دۆنالد ترامپ و سەرۆکێ ئیرانێ مهسعوود پزیشکیان، پەیمانەکە ب ناڤێ “یاداشتنامەیا ئیسلامئابادێ” ب ئاوایەکی دیژیتالی ئیمزە کر. ئارمانجا ڤێ پەیمانێ بداویکرنا شەرێ ناڤبەرا ئامەریکا-ئیسرایل و ئیرانێ یە.
ئاژانسا نووچەیانا ئیرانێ (ئێرنا) بەربەنگا ئیرۆ 18ێ خزیرانا 2026ان بەلاڤ کر، سەرۆکێ ئیرانێ مهسعوود پزیشکیان و سەرۆکێ ئامەریکایێ دۆنالد ترامپ ل سەر نەخشەرێیەکە ئاشتیێ ل ھەڤ کریە و پەیمان ب ئاوایەکی دیژیتالی ئیمزە کریە.
سەرۆکا کارووبارێن کۆشکا سپی سوسی وایلس ل سەر حەسابێ خوەیێ تۆرا جڤاکی “X” ئاشکەرە کر، دۆنالد ترامپ دەما ل فرانسایێ بوو ل کۆشکا ڤێرسای، ئەڤ یاداشتنامە ئیمزە کریە. وایلس ئەڤ پێنگاڤ وەکی “گاڤەکە مەزن ژ بۆ ئامەریکا و جیھانێ” پێناسە کر، لێ ھشیاری دا کو “60 رۆژێن بێ ژ بەر گۆتووبێژێن ل سەر ھوورگلیان دێ تژی ئاستەنگی بن.”
ژ ئالیێ خوە ڤە سەرۆکوەزیرێ پاکستانێ شەھباز شەریف راگھاند، پەیمان یەکسەر کەتیە وارێ جبجیکرنێ. ل گۆری خالێن پەیمانێ:
– ئیران: دڤێ دەملدەست تەنگاڤا ھورمزێ ب روویێ کەشتیێن بازرگانی دە ڤەکە.
– ئامەریکا: دێ دەملدەست دۆرپێچا دەریایی یا ل سەر بەندەرێن ئیرانێ راکە.
تێ چاڤەرێکرن کو سبێ ئینێ، 19ێ خزیرانێ، ب مێڤانداریا پاکستانێ و پشتگریا قەتەرێ، ل سویسرایێ مەراسیمەکە فەرمی ژ بۆ دەستپێکرنا گۆتووبێژێن تەکنیکی وەرە لدارخستن. ھەر دو ئالی ل ھەڤ کرنە کو د ناڤا 60 رۆژان دە بگھیژن چارەسەریا داوی و د ڤێ دەمێ دە ل سەر ھەموو ئەنیان داوی ل ھەر جورە دژمناتیێ بینن.
ناڤەرۆکا پەیمانا 14 خالی
ناڤەرۆکا “یاداشتنامەیا ئیسلامئابادێ” کو ژ 14 خالێن سەرەکی پێک تێ، ب ڤی رەنگی ھات ئاشکەرەکرن:
راگرتنا شەر: داویئانینا یەکسەر و ماییندە ل سەر ھەموو ئەنیان، د ناڤ دە لبنان ژی ھەیە. ھەر دو ئالی سۆز ددن کو ت ئێریش ئان گەفان ل دژی ھەڤ ئەنجام نەدن.
سەروەریا ئاخێ: ھەر دو وەلات دێ رێزێ ل سەروەریا ئاخا ھەڤ بگرن و دەستوەردانێ د کارێن ناڤخوە دە نەکن.
دەما دانوستاندنان: 60 رۆژ دەم د دەستێ ھەر دو ئالیان دە ھەیە دا کو بگھیژن پەیمانا داوی.
ڤەکشینا ئامەریکایێ: واشنگتۆن یەکسەر دۆرپێچا دەریایی رادکە؛ د ناڤا 30 رۆژان دە چوونووھاتنا کەشتیان ئاسایی دبە و ئامەریکا دێ 30 رۆژ پشتی پەیمانا داوی ھێزێن خوە ژ دەردۆرا ئیرانێ ڤەکشینە.
کەشتیڤانی: ئیران دێ د ناڤا 30 رۆژان دە ھەموو مین و ئاستەنگێن تەکنیکی د تەنگاڤا ھورمزێ دە راکە، دا کو بازرگانیا دەریایی ئاسایی ببە.
ئاڤەدانکرنا ئیرانێ: ئامەریکا و ھەڤکارێن وێ پلانەکە ئابۆرییا ب نرخا 300 ملیار دۆلاری ژ بۆ گەشەپێدانا ئابۆریا ئیرانێ جیبجی دکن.
راکرنا سزایان: ئامەریکا پابەند دبە کو ل گۆری خشتەیەکە دەمکی ھەموو جورە سزایێن ل سەر ئیرانێ راکە.
بەرنامەیا ئاتۆمی: ئیران تەکەز دکە کو ئەوێ ت جاری چەکێ ئاتۆمی چێنەکە. چارەنڤیسا یورانیۆما دەولەمەندکری دێ د پەیمانا داوی دە دیار ببە.
پاراستنا رەوشا نھا: ھەتا پەیمانا داوی، ئیران ت گوھەرتنەکێ د بەرنامەیا خوەیا ئاتۆمی دە ناکە؛ ئامەریکا ژی سزایێن نوو ناسەپینە و ھێزێن نوو ناشینە ناڤچەیێ.
ھناردەکتنا پەترۆلێ: وەزارەتا خەزینەیا ئامەریکایێ یەکسەر دەستوورا تایبەت ددە ئیرانێ، دا کو پەترۆلا خاڤ و بەرھەمێن پەترۆکیمیایێ بفرۆشە.
ئازادکرنا سەرمایەیان: ھەموو پەرە و سەرمایەیێن جەمدی یێن ئیرانێ تێن بەردان و دکەڤن بن دەستێ بانکا ناڤەندییا ئیرانێ.
چاڤدێری: ژ بۆ شۆپاندنا جیبجیکرنا ڤان خالان، مەکانیزمایەکە ھەڤبەشا چاڤدێریێ تێ ئاڤاکرن.
مەرجێ بەردەوامیێ: پشتی کو خالێن 4، 5، 10 و 11 پێک ھاتن، دانووستاندنێن ل سەر خالێن مایی ژ بۆ پەیمانا داوی بەردەوام دکن.
پەسەندکرنا ناڤدەولەتی: پەیمانا داوی دڤێ ب رێیا بریارا ئەنجوومەنا ئاسایشا نەتەوەیێن یەکگرتی وەرە پەسەندکرن.