39 سال د سەر کوشتنا کوڕێ وێرەکێ دێرسمێ حسێن ئالی ئاکاگوندوز ژ ئالیێ پهكهكێ ڤە دەرباز بوون
حسێن عهلی ئاکاگوندوز 39 سال بەرێ ل پاریسێ ژ ئالیێ ھێزێن گرێدایی پهكهكێ ڤە ھاتە کوشتن
ئەندامێ TKSP و نوونەرێ کۆم-کارێ یێ پاریسێ، حسێن عهلی ئاکاگوندوز، د 16ێ خزیرانا 1987ێ دە ل بولڤارا ستراسبۆورگێ یا پاریسێ ژ ئالیێ کۆمەکە کو ژ ئالیێ پهكهكێ ڤە دھات برێڤەبرن ڤە ھاتە شەھید کرن. حسێن عهلی ئاکاگوندوز یێ 27 سالی د رێخستنکرنا جڤاکا کورد ده ل ئەورۆپایێ رۆلهكی گرینگ لیست.
حسێن عهلی ئاکاگوندوز کی بوو؟
حسێن عهلی ئاکاگوندوز، کو د سالا 1960ێ دە ل گوندێ لۆدەکێ یێ ناڤچەیا مازگرتێ یا دێرسمێ ژ دایک ببوو، ئەندامێ مالباتەکە ههژار و کارکەر بوو. خوەندنا خوە یا لیسەیێ ل دێرسمێ و ئەلازیزێ تەمام کر. د سالا 1977ێ دە ژ بۆ خوەندنا ئابووریێ چوو پاریسێ. ھەتا دەما کو ل دێرسمێ بوو ژی، حسێن عهلی خوە نێزیکی تەڤگەرێن کورد دکر، و ل پاریسێ ژی تێکلیێن وی ب رێخستنێن کورد رە بەردەوام بوون. وی رۆلەکێ مەزن د رێخستنکرنا کوردێن کو کۆچی فرانسایێ کربوون و پێشیگرتنا ل بەلاڤبوونا وان دە لیست. د سالا 1983ان دە، ئەو بوو سەرۆکێ کۆمەلەیا کارکەرێن کورد یا پاریسێ. دەما کو ھات کوشتن، ئەو ھین ژی سەرۆکێ ڤێ کۆمەلەیێ بوو.
سیاسەتا پهكهكێ یا کوشتنا کەسێن کو رێبەرییا جڤاکا کورد ل ئەورۆپایێ دکرن، ب کوشتنا حسێن عهلی ب داوی نەبوو. د 8ێ نیسانا 1987ێ دە، حسێن ئادیگووزەل ژی ل ھانۆڤەرا ئالمانیایێ ھات کوشتن.
سوویقەستا حسێن عهلی میناکەک گرینگ یا پراكتیکا پهكهكێ یا کوشتنا رێبەرێن کورد یێن کاریزماتیک، سەرکەتی و بباندۆر ژ سالێن 1970ێ ڤە یە. حسێن عهلی وەلاتپارێزەکێ کورد بوو؛ چ تێکلیێن وی ب چ دەولەتەکێ ڤه نهبوون. ھەروهھا چ دژمناتیا وی ژی ل ھەمبەری چ تەڤگەرێن کورد نهبوون. چما پهكهكێ حسێن عهلی کوشت؟
پهكهكێ د 47 سالان دا ب سەدان جوانێن کورد یێن کاریزماتیک و پێشەنگ کوشتن
پهكهكێ کو د سالا 1978ێ دا ھاتە دامەزراندن، د سالا 2025ێ دەا خوە ھلوەشاند. د تەڤاھییا دیرۆکا خوە یا 47 سالان دا، پهكهكێ گەلەک کەسێن کاریزماتیک کو د شیان تەڤگەرێ ب رێڤە ببن، ھەم د ناڤ رەفێن خوە دا و ھەم ژی د رێخستنێن دن یێن کورد دا کوشتن. د سالێن 1970ێ دا، تەڤگەرێن کورد ل باکورێ کوردستانێ وەک “رێخستنێن ریفۆرمیست و ئاژان” راگهاندن، ل گەلەک دەڤەران ل دژی رێخستنێن کورد ئێریش دان دەستپێکرن. د سالێن 1980ێ دا، کوشتن و ھەولدانێن پهكهكێ یێن ژ بۆ ژ ناڤ برنا کەسایەتێن کورد یێن کاریزماتیک ل ئەورۆپایێ بەلاڤ بوون. ب ئاوایەکی، ڤان کوشتنان، کو ئارمانج ئەو بوو کو رێ ل بەر عهبدوللا ئۆجالان و پهكهكێ ڤەکهن، کەسێن ھەری ناڤدار و کاریزماتیک ھەدەف گرتن. ژ سەرۆکێ “دەنگێ کاوه” فەریت ئوزون بگرە ھەتا کادرۆیێ گرینگ یێ پهكهكێ سەمیر چەتین گونگۆر، و پاشی ژی حکمەت فیدان و ناسر “فاروق بۆزکورت”، ب دەھان کەسایەتێن پێشەنگ ھاتن کوشتن.
کوشتنا کەسایەتێن کاریزماتیک یێن کو ئالتەرناتیڤ ژ خوە رە پێشکێش دکرن ژ ھێلا پهكهكێ ڤە نەتەنێ ل باکور سینۆردار بوو؛ ئەو ل رۆژئاڤا ژی قەومی. کوشتنا “مهشعهل تەمۆ”، سەرۆکێ پارتیا پێشەرۆژێ یا کوردێن سووریەیێ و سیاسەتمەدارەکی کوردێ ئۆپۆزسیۆن، و بەھزات دورسون، ئەندامێ پهدهكه-سێ، میناکێن ھەولدانێن پهكهكێ نە ژ بۆ ژ ناڤ برنا ئالتەرناتیڤان ل رۆژئاڤا.
ئەڤ زنجیرا کوشتنان پۆلیتیکایەکە فاشیستا خورتکرنا دەستھلاتداریێ نیشان ددە، ئۆجالان وەکی رێبەرێ یەکانە یێ کوردان پێشکێش دکە و ھەموو ئۆپۆزسیۆنێ ژ ھۆلێ رادکە. پهكهكێ چەک و ھێزا خوە یا زۆرێ پتر ل دژی جڤاکا کورد ب کار ئانی نە ل دژی دژمنێن خوە. ھەر چەند ھەژمارا پارێزگارێن ناڤچەیان، سەرۆکێن دن یێن پارتیێ و فەرماندارێن پایەبلندێن کو ژ ھێلا پهكهكێ ڤە ل ترکیەیێ ھاتنە کوشتن كێم بن ژی، ھەژمارا کوردێن کو ھاتنە کوشتن ب سەدانە.
تێکبرنا پهكهكێ ئیرۆ ڤێ زنجیرا کوشتنان ژ ھۆلێ راناکە، و نە ژی رێ ل بەر ئەشکەرەکرنا راستیا ڤان تاوانان ژ رایا گشتی رە ڤهدكه. بەرەڤاژی ڤێ، دڤێ چاوا پهكهكێ باندۆرا خوە ل سەر جڤاکا کورد ئاڤا کر و باندۆرێن پۆلیتیکایا خوە یا بندەستکرنێ ب رێیا توندوتیژیێ و ژھۆلێراکرنا کەسێن کو ئەو نەکاری وان بندەست بکە چ نە، ب بەرفرەھی وەرە راڤەکرن.
د 39 مین سالڤەگەرا کوشتنا حسێن عهلی ئاکاگوندوز دا، ئەم وی ب رێزداری ب بیر تینن و دیار دکن کو ئەوێ وەکی کەسایەتیەک گرینگ ژ بۆ گەلێ کورد وەرە ببیرئانین.
