د 20ی تیرمەھا 2026ێ دە، شاندا ئیمرالیێ یا دەم پارتیێ لگەل عەبدوللاھ ئۆجالان، رێبەرێ پەکەکەیا ھلوەشیایی جڤینەک پێک ئانی. پەکەکێ ئەڤ ھەڤدیتن، وەکی هەرجار، ژ بۆ رایا گشتی وەکی “جڤینەکە دیرۆکی” پێناسە کر.
ل گۆری داخویانیا پشتی جڤینێ ھاتیە بەلاڤکرن، د گۆتارا ئۆجالان دە چار خالێن سەرەکی و بەربچاڤ ھەبوون:
1- بانگا 27ێ شوباتێ بەردەوام دکە، ئەڤ تێ ڤێ واتەیێ کو د پێڤاژۆیێ دە چ ئاستەنگیەک نینە.
2- ئۆجالان د چارچۆڤەیا راپۆرا کۆمیسیۆنا ھەڤگرتنا نەتەوەیی، براتی و دەمۆکراسیێ یا مەجلیسا مەزنا ترکیەیێ دە پێڤاژۆیا قانوونی و یاسایی پەسەند دکە.
3- ئۆجالان ل شوونا ناڤێ کوردستانێ تێگەھا “ئاناتۆلیا” ب کار تینە.
4- ئۆجالان تەسپیتا “ھەکە ھوون کوردان ژ ترکان ڤەقەتینن کورد نامینن؛ ھەکە ھوون ترکان ژ کوردان ڤەقەتینن ترک نامینن” دکە.
بالۆنا کو د ھەوایی دە تەقیا
ب گۆتنەکە دن، تشتێ کو وەکی “جڤینا دیرۆکی یا ئۆجالان” تێ پێشکێشکرن، د بنگەھا خوە دە ھەولەکە ژ بۆ پاشگوھکرنا کوردان و دەرخستنا وان یا ژ دیرۆکێ. پەکەکە ب سالانە کو بالۆنان دفرینە و ھەر تشتی ب رەنگێ “داخویانیا دیرۆکی”، “جڤینا دیرۆکی”، “گاڤەکا دیرۆکی” و “بریارا دیرۆکی” ب ناڤ دکە. لێ د ئەنجامێ دە ئەڤ بالۆن ھەموو د ھەوایی دە تەقیان و ڤالا دەرکەتن. د ڤێ جڤینا داوی یا عەبدوللاھ ئۆجالان دە ژی بالۆن تەقیا و زیا گۆکالپ و ئالپارسلان توورکەش ژ ھوندرێ وی دەرکەتن.
زیا گۆکالپ کییە؟
زیا گۆکالپ (1876-1924) کوردەکی ژ دیاربەکرێیە؛ لێبەلێ وی ژیانا خوە ژ بۆ ترککرنێ تەرخان کر، ب دەھان پرتووک نڤیساندن، شیرەت ل ترکان کرن و رێ نیشانی وان دا کا دێ چاوا کوردان کۆنترۆل کن. ژ بەر ڤێ یەکێ ترک ژێ رە دبێژن “بابێ نەتەوەپەرەستیا ترک”. گۆکالپ ل سەر کوردان دگۆت: “کوردەکی کو ژ ترکان حەز ناکە نە کوردە؛ ترکەکی کو ژ کوردان حەز ناکە نە ترکە.”
ل ئالیێ دن ئالپارسلان توورکەش (1917–1997)، دامەزرینەر و سەرۆکێ یەکەمێ پارتیا تەڤگەرا نەتەوەپەرەست (مەھەپێ)یە و وەکی “باشبوگ” (رێبەرێ سەرەکی)یێ ئیدەۆلۆژیا نەتەوەپەرەستا ترک تێ حەسباندن. وی ژی ل سەر کوردان دگۆت: “ئەم ب قاسی کو ترکن، ئەوقاس ژی کوردن. ئەو ب قاسی کو کوردن، ئەوقاس ژی ترکن.”
گۆتنێن عەبدوللاھ ئۆجالان یێن د ڤێ جڤینێ دە، تەڤلیھەڤی و تێکەلەیەکە ژ گۆتنێن زیا گۆکالپ و ئالپارسلان توورکەش. گۆکالپ و توورکەش ئەڤ گۆتن ژ بۆ رازیکرنا کوردان دگۆتن داکو ئەو وەکی مێتنگەھ بمینن. گۆتنێن ئۆجالان ژی نە ژ بۆ تەکەزکرنا ل سەر گرێدانا دیرۆکی و جۆگرافییا دو گەلانن؛ بەرەڤاژی ڤێ، ئەو ژ بۆ کو ھێزێن کۆلۆنیال دیسا کوردان ژ دیرۆکێ دەرخیننن.
ئۆجالان بەحسا مافێ چارەنووسی یێ کوردان، مافێ وان یێ خوەرێڤەبەریێ یان ژی ناسکرنا وان یا د دەستوورێ دە ناکە؛ ئەو ھەتا ناڤێ کوردستانێ ژی وەکی “ئاناتۆلیا” پێناسە دکە.
د دیرۆکێ دە چ کەسی پرسگرێکا کۆلۆنیال یا نەتەوەیەکێ ب لاڤاکرنێ چارەسەر نەکریە. نە ماندێلا، نە گاندی، نە عۆمەر موختار، نە ئیرلاندیان و نە ژی کاتالانان ژ ھێزێن کۆلۆنیال لاڤا نەکرن. لێ ئۆجالان نە تەنێ لاڤا دکە، بەلکو د ھەمان دەم دە ئەو ھەول ددە کو ل سەر ناڤێ ھێزێن کۆلۆنیال کوردان بخاپینە.
د ئەنجامێ دە، بالۆنا ئۆجالان یێ کو خوە وەکی “رێبەرێ گەلێ کورد” ب ناڤ دکە تەقیایە. د سەدسالا 21ێ دە دەرکەت ھۆلێ کو د ھوندرێ ئۆجالان دە کەسایەتەکی ھەڤکارێ داگیرکەران یێ کو دخوازیت خەلکێ بخاپینیت ھەیە.
