ئیرۆ، د 15ێ مژدارێ دە، سالڤەگەرا تاری یا دارڤەکرنا سەرۆکێ سەرھلدانا دەرسمێ سەید رزا و 10 ھەڤالێن وییە کو د سالا 1937ێ دە ل باژارێ ئەلەزیزێ ژ ئالیێ رەژێما ترکیێ ڤە ھاتبوون دارڤەکرن. سەیید رزا و ھەڤالێن خوەیێن تێکۆشینێ، ب ھەلوەستا خوەیا ب روومەت یا ل بەر سێدارێ و ب گۆتنێن خوەیێن دیرۆکی د بیردانکا گەلێ کورد دە جھ گرتن.
ل گۆری چاڤکانیێن دیرۆکی، د ناڤبەرا 15 و 17ێ مژدارا 1937ێ دە، سەیید رزا لگەل کورێ خوەیێ بچووک و ھەڤالێن خوە ب ئاوایەکی نھینی ل ئەلەزیزێ ھاتن دارڤەکرن. پشتی ڤێ پێڤاژۆیێ، ل ھەرێما دێرسمێ ئۆپەراسیۆنێن بەرفرەھ ھاتن دەستپێکرن کو د ئەنجامێ دە ب دەهان هەزار کورد ھاتن قەتلکرن و ب سەد ھەزار کەس ژی ھاتن نەفیکرن. ئەڤ بوویەر وەکی یەک ژ رووپەلێن ھەری ب ئێش د دیرۆکا گەلێ کورد دە تێ ناسکرن.
بیرئانینێن چاگلایانگل و گۆتنێن سەیید رزا یێن دیرۆکی
بیرئانینێن وەزیرێ کارێن دەرڤە یێ بەرێ یێ ترکیەیێ ئیحسان سەبری چاگلایانگل، راستیا ھۆڤیتیا دەولەتا نەژادپەرەست یا ترکیێ و ھەلوەستا ب ھەیبەت یا سەیید رزا جارەکا دن رادخە بەر چاڤان. چاگلایانگل د بیرئانینێن خوە دە بەحسا دەما دارڤەکرنێ دکە و دیار دکە کو سەیید رزا ب سەربلندی بەر ب سێدارێ ڤە مەشیایە و ب گۆتنێن خوەیێن ناڤدار بەرتەک نیشانی نەحەقیێ دایە.
وەزیرێ کارێن دەرڤە یێ بەرێ یێ ترکیەیێ دبێژە: “مە سەیید رزا دەرخست مەیدانێ. ھەوا سار بوو و ل دەردۆرێ کەس تونەبوو. لێ سەیید رزا، مینا کو مەیدان ب مرۆڤان تژی بە، ب دەنگەک بلند ئاخفت و گۆت: ‘ئەم ئەولادێ کەربەلایێ نە. ئەم بێگونەھین. شەرمە. زلمە. جینایەتە.’ موویێن لاشێ من رابوون. ئەڤ کالەمێرە ب گاڤێن لەز و ب ھەیبەت مەشیا. جەلاد دان ئالیەکێ. وەریس خست ستوویێ خوە. ب لنگێ خوە ل کورسیێ خست و دارڤەکرنا خوە ب خوە پێک ئانی.
سەیید رزا هەر وەها گۆت: ‘ئەز دزانم، تو ژ ئەنقەرەیێ ژ بۆ دارڤەکرنا من ھاتی. دەما تو ڤەگەریایی ببێژە کو؛ ئەز ب حیلە و شەری نەشیامە تە، ئەڤ ژ بۆ من بوو دەرد. تە مینا کێزکان لەشکەر شاندن سەر من. دیسا ژی من سەرێ خوە ل بەر تە نەچەماند، نھا ئەز دێ ب سەربلندی چمە بەر سێدارێ. بلا ئەڤ ژی ژ بۆ تە ببیتە دەرد.'”
د سالڤەگەرا شەھادەتا وان دە، سەیید رزا و ھەموو شەھیدێن دەرسمێ ب رێزداری تێن بیرئانین و تێکۆشینا وان ھەر تم دبە چاڤکانیا ھێڤیێ ژ بۆ ئازادیخوازان.
