باکرهان داوای لە حکوومەت کرد: پێویستە یاسای چوارچێوە بەر لە پشووی هاوینە ڕەوانەی پارلمان بکرێت

تونجەر باکرهان: دەرفەتێکی مێژوویی بۆ ئاشتی لە ئارادایە، کەسانێک هەن لە ئاشتی دەترسن.

تونجەر باکرهان، هاوسەرۆکی گشتیی دەم پارتی، داوا دەکات پرسی کورد لە رێگەی “یاسای چوارچێوە”وە بە ئاشتییەکی هەمیشەیی ببەسترێتەوە و جەخت دەکاتەوە کە ئێستا گەورەترین دەرفەتی مێژوویی لە تورکیادا بۆ چارەسەری هەیە.

ئەمڕۆ سێشەممە 30/6/2026، تونجەر باکرهان، هاوسەرۆکی گشتیی پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان( دەم پارتی) لە کۆبوونەوەی هەفتانەی فراکسیۆنەکەی لە پەرلەمانی تورکیا رایگەیاند: پرسی کورد رێگەکە ئەوەیە پرسەکە لە رێگەی “یاسای چوارچێوە”وە بە یاسای ئاشتییەوە گرێ بدرێت و  دەبێت ئەمە بەبێ دواکەوتن بکرێت.

گوتیشی “لە پێشمانەوە یەکێک لە گەورەترین دەرفەتەکانی مێژووی سیاسیی تورکیا هەیە، ئەمە زیادەڕۆیی نییە، ئەمە گرنگترین دەرفەتی مێژووی سیاسیی تورکیایە، ئەمە، قۆناخی ئاشتی و کۆمەڵگەی دیموکراتیکە، کەم ماوە دوو ساڵی قۆناخەکە تەواو بێت، لەم قۆناخەدا هەندێک هەنگاو نران. چەکەکان لەناوبران، کۆمیسیۆنێک لە پەرلەمان پێکهێنرا”.

هەروەها گوتی: کۆمیسیۆنەکە چوو بۆ ئیمراڵی و ڕاپۆرتی خۆی ئامادە کرد، “ئێمە هیچیان بە کەم نابینین و پشتگوێیان ناخەین، پێچەوانەی ئەمە، دەمانەوێت قۆناخی کۆمەڵگەی دیموکراتیک و ئاشتی لەسەر ئەم هەنگاوانە بونیاد بنێین، ئێمە بیر لەوە دەکەینەوە کە چۆن ئەم دەرفەتە مێژووییە بگۆڕین بۆ ئاشتییەکی هەمیشەیی، ژیانێکی سەربەرزانە و داهاتوویەکی دیموکراتیک.”

باکرهان جەخت دەکاتەوە “رێگەی ئەم پرسە یاسای چوارچێوەیە، ئاسان نییە مرۆڤ پرسێکی 100ساڵە لە زەمینەی توندوتیژییەوە بگوازێتەوە بۆ زەمینەیەکی یاسایی دەبێت ئەم یاسایە، بەپێی گرنگی و گەورەیی ئەم کارە و بە بوێرییەوە بنووسرێت، گوێی کۆمەڵگە لەسەر ئەم یاسایەیە، گوێی ئەو کەسانەی چاوەڕێ دەکرێت لە شاخ دابەزن، ئەو کەسانەی بە شێوەیەکی نایاسایی زیندانیکراون، زیندانییە نەخۆشەکان و ئەوانەی لە دەرەوەی وڵاتن، هەمووی لەسەر ئەم یاسایەیە.”

جارێکی دیکە سەرنجی خستەسەر “یاسای چوارچێوە” و گوتی دەبێت ئەم یاسایە راستەقینە بێت و لەسەر بنەمای پێشێلکردنی کەرامەتی مرۆڤەکان نەبێت.

دەربارەی پرۆسەی ئاشتی باسی لەوە کرد، کەسانێک هەن لە ئاشتی دەترسن، چونکە شەڕ بۆ ئەوان قازانجە و  شەڕ کورسییە و دوژمنایەتی سەرمایەیە و باش دەزانن کە کاتێک گەل کۆدەبنەوە ئەم سەرمایەدارانە کۆتاییان دێت، لەبەر ئەمەیە کە هەر رۆژێک دواکەوتن، دەرفەتێکە بۆ ئەو کەسانەی دەیانەوێت ئاشتی بخنکێنن، بۆیە ناکرێت یاسای چوارچێوە بۆ پایز دوابخرێت.

“دەبێت مەرجەکانی ژیان و کارکردنی ئۆجەلان بگۆڕدرێن”

هاوسەرۆکی دەم پارتی باسی لەو گردبوونەوانە کرد کە داوای ئازاکرنی ئۆجەلانیان دەکرد، و رایگەیاند: لە هەر چوار گردبوونەوەکە داواکارییەکی سەرەکی بەرچاو بوو “ئێمە ئیتر دەمانەوێت ئۆجەلان ببینین”  کۆمەڵگە دەیەوێت لەم قۆناخەدا گۆڕەپانی ئۆجەلان فراوانتر بێت، ئەگەر دەوڵەت دەیەوێت پرسی کورد بچێتە قۆناخێکی دیکە ئەوا، ئۆجەلان کەسی یەکەمە، بۆیە پێویستە رێگەی بۆ بکەنەوە، هەم بەردەنگە و هەمیش بە هەفتە لە ژوورێکی 12 مەتر دووجادا دیداری لەگەڵ ناکرێت. هاوکات جەخت دەکاتەوە دەبێت مەرجەکانی ژیان و کارکردنی عەبدوڵڵا ئۆجەلان باشتر بکرێن.”

پرۆسەی نوێی ئاشتی لە تورکیا:

26ی تشرینی دووەمی 2024، دەستپێشخەری دەوڵەت باخچەلی، سەرۆکی مەهەپە بۆ ئاشتی.

28ی کانوونی یەکەمی 2024، دیداری پەروین بوڵدان و سرى سوورەیا ئۆندەر، شاندی دەم پارتی و عەبدوڵڵا ئۆجەلان لە زیندانی ئیمراڵی.

پەیامی ئۆجەلان “بەهێزکردنی برایەتیی تورک – کورد نەک هەر بەرپرسیارێتییەکی مێژویییە، بەڵکو پرسێکی گرنگ و بەپەلەی چارەنوسسازە بۆ کۆی گەلان. بۆ بەهێزکردنی ئەو پرۆسەیە، گرنگە هەموو بازنە سیاسییەکان لە تورکیا لەسەروی حیساباتی تەسک و کورت مەودا بیربکەنەوە، دەستپێشخەریی بکەن و بونیادنەرانە هەنگاو بنێن و ئەرێنییانە بەشداریی بکەن.”

1ی ئاداری 2025 راگەیاندنی ئاگربەست و رەخساندنی زەمینەی گفتوگۆ.

5-7ی ئایاری 2025، بەڕێوەچوونی کۆنگرەی 12ی پەکەکە.

 بڕیاری خۆهەڵوەشاندنەوەی رێکخراوەیی و کۆتاییهێنان بە خەباتی چەکداری.

11ی تەممووزی 2025، سووتاندنی چەک لەلایەن گرووپێکی 30 کەسی بە سەرۆکایەتیی بەسێ هۆزات، هاوسەرۆکی کەجەکە، لە رێوڕەسمێکدا لە بەردەم ئەشکەوتی جاسەنە لە سنووری شارۆچکەی دوکان – سلێمانی.