گەر ئیبراهیمێ زەر فەرماندارەکی گەریلایێ ئەوقاس گرینگ و مەزن بوو، ئەوقاسی کەد دا، چما هەتا کۆچ کری ژی مە ناڤێ وی نەبهیست؟ وەکە میناک هوون هەموو مستهفا قاراسو ناس دکن، رەخمێ کو وی قەت چەک نەگرتیە، 10 کم نەمەشیایە و یەک گوللـە بەرنەدایە دژمنی، لێ مخابن چما ئەم ناڤێ فەرماندارەکی گەریلا کو 26 سال ژ ڤی چیایی بەزی وی چیایی نابهیزن، تەنێ دەما کو وی ژیانا خوە ژ دەست دا مە بهیست، چما؟
پرسەکە دن: ئیبراهیمێ زەر فەرماندارەکی گهریلایێ پر خوەدی ئەزموون بوو، دەولەتا ترک ب سالان ل وی دگەریا، نەدیت و نەکاری وی بکوژن، کەسەکی ب ڤی رەنگی یێ خوەدی تەجروبە چما و چاوا دکارە ل ناڤەندا ههپهگێ وەرە کوشتن؟ چاوا دبە کو کەسەک وەرە و ل سەر ماسەیا کو فەرماندارێ وێ دەمێ یێ ههپهگێ باهۆز ئەردال و بێریتان دێرسم روونشتی ل کێلەکا وان ئیبراهیم گوللـەباران بکە؟
هەیا کو ئەڤ هەردو پرس نەیێن بەرسڤاندن، هوونێ ژ چیرۆکا ئیبراهیمێ زەرا کو پهكهكە هەر سال د تەباخێ دە دبێژە، باوەر بکن، لێ چیرۆکا ئیبراهیم میناکا نێزیکاتیا پهكهكێ یا ل هەمبەری مرۆڤان و هەتا ل هەمبەری کەسێن ژیانا خوە ژ بۆ پهكهكێ فەدا کرنە.
ئیبراهیمێ زەر کو د 15 سالیا خوە دە تەڤلی پهكهكێ ببوو کەدکارەکی مەزن بوو، لەوما د دەستپێکا سالێن 1980یێ دە هەڤالێن وی ژێ رە دگۆتن زهحمەتکێش، لێ هەموو هەولدانێن وی و کەدا وی ژ بۆ ئۆجالان و ژ بۆ پهكهكێ پر بێ واتە بوون، تو جار ئەو وەکە کەسێ یەکەم نەهاتە ئەرکدار کرن، د تو کۆنگرەیا پارتیێ دە ژ بۆ کۆمیتەیا ناڤەندی نەهات هلبژارتن، ب هەزاران جاران چوو بەر مرنێ و زڤری لێ یەک جار رێڤەبەرییا پهكهكێ کەدا ڤی فەرماندارێ بێپلە نەدیت، شەرڤانێن کو ئیبراهیم تەڤلی پهكهكێ کرین بوون هەر تشت لێ ئیبراهیمێ زەر وەکە کەسەکی خەتەرناک هات دیتن، بەرەڤاژی، هەری داوی ئۆجالان د سالا 1997ێ دە ژ ژنێن کو ل مالا وی دمان رە گۆت، «تشتەک ب ڤی ئیبراهیم نایێ، هەر جار وەک پشیکێ ل سەر چار لنگان دکەڤە، دبە کو ئەو ئاژان بە؟» ئیبراهیمێ کو هەموو ژیانا خوە ژ بۆ پهكهكێ تەرخان کری ژ لایێ ئاپۆیێ نانکۆر ڤە وەکە ئاژان تێ دەستنیشان کرن.
نێزیکاتیا پهكهكێ یا مرۆڤان هەر تم ب ڤی رەنگی بوویە، مرۆڤ تەنێ گاڤا هەوجە دکە گرینگە، هەگەر پێویستییا پهكهكێ ب تە نەما، قارامانی و خەباتا تە یا ب دەهان سالان تێ پووچکرن، چ د سیاسەتێ دە، چ ژی د گهریلاتیێ دە، د هەر خەباتێ دە هەمان نانکۆرەتی و بێوەفاتی هەیە، پهكهكیی یەک رەسەن ژ بەرێ دە گۆتبوو: «تو چاڤێ پهكهكێ بی ژی، گاڤا هەوجەداری ب تە نەما دێ وی چاڤی دەرخە و باڤێژە ناڤ ئاگر»، یەک ژ وان چاڤێن کو پهكهكێ ئاڤێتی ناڤا ئاگر ژی ئیبراهیمێ زەر بوو.
ئیبراهیمێ زەر ئەو قاس ژ چاڤ هات خستن، کەسەکی تەمەن 18 سالی، دچە ل کێلەکا باهۆز ئەردال و بێریتان دێرسم، ئیبراهیم ددە بەر گوللـەیان و وی دکوژە، پهكهكێ ت جاری ناسنامە و چارەنووسا وی کوژەری و نەژی چیرۆکا راستا شەهادەتا ئیبراهیم نەگۆت، ژ بۆ گەلەک دەردۆران تێ ئیدیعاکرن کو ئیبراهیمێ زەر ب تهعلیماتا پهكهكێ هاتیە تهسفیه کرن، ئەڤ مژارەکە کو وێ ب دەمێ رە دەرکەڤە هۆلێ، لێ یا راست ئەوە کو پهكهكێ ب ئاوایەکی ئۆبژەکتیڤ بنگەهێ کوشتنا ئیبراهیمێ زەر ئامادە کر. بەرییا ئیبراهیم وەرە تهسفیه کرن ب بریارا فارماندارییا ههپهگێ ئەو د پێڤاژۆیەک لێپرسینێ د هاتە دەرباسکرن، بەرپرسێ کۆمسیۆنا لێپرسینێ شەفاق مالازگیرت ل سەر ئیبراهیم تێگەهەکی نەباش ئاڤا کر بوو، هێژ ڤەکۆلین ب داوی نهبوویی ئیبراهیم د ناڤا ههپهگێ دە هاتبوو تەشهیر کرن، ئێدی ئیبراهیم ب مەعنەوی -مۆرال هاتبوو کوشتن.
پهكهكێ ب بێرومەتکرنا ناڤەکی وەکی ئیبراهیم و رێ ل بەر مرنا وی ئامادە کر، ساری ئیبۆ یێ کو دەولەتێ ژ بۆ کوشتنا وی ب سەدان ئۆپەراسیۆن ل دار خستی، چاوا چێدبە کو ل ناڤەندا بریارگەها ههپهگێ یا ل زاپێ وەرە گوللـەباران کرن، پهكهكێ رۆژەکێ ژی ئەڤ یەک راڤە نەکر، پهكهكێ دیار نەکریە کو جەمیل بایک گۆتیە، «کا کارێ کێ بدن وی، بلا جیێ خوە دە بسەکنە و ڤر دە ور دە بلا نەگەرە».
پهكهكە ئەشکەرە ناکە کا چما وی کوژەری ئیبراهیم کوشتییە، پهكهكە تەنێ چیرۆکەکێ دبێژە و لەهەنگ د داویا چیرۆکێ دە دمرە، لێبەلێ د چیرۆکا راستین دە لەهەنگ بەر ب مرنێ ڤە تێ ئاژووتن.
هەر چقاس ژ بۆ دامەزرێنەرێ پهكهكێ جەمیل بایک و خەباتکارێن وی تو واتەیا ئیبراهیمێ زەر نەبە ژی، گەلەک دەردۆر هەنە کو شاهدێن لەهەنگییا ئیبراهیمێ زەرن و وی ناس دکن، ژ بۆ ڤێ ژی پهكهكە نکارە مرنا وی لەهەنگێ بێ پۆست ڤەشێرە، هەر وها مالباتا ئیبراهیم ژی دۆزێ دشۆپینە، وێ دەمێ پهكهكێ ب کوشتنێن خوە یێن وەکە حکمەت فیدان، سیپان رۆژهلات و کانی یلماز بەرێ ژی بال کشاندبوو سەر خوە، ژ بۆ ڤێ ژی پهكهكە د بوویەرا ئیبراهیم دە بەرژەوەندییا خوە ئەساس دگرە و پشتی مرنێ پەسنێ ئیبراهیم ددە.
ل ڤر ئەم راستیەکێ ببێژن، پشتی مرنا هەر کەسێ کو ژ ئالیێ پهكهكێ ڤە تێ پەسناندن، گومان و فشار هەنە، پهكهكێ یان ئەو کەس کوشتییە ئان ژی پێشی ل کوشتنا وی ڤەکرییە، د چیرۆکا ئیبراهیمێ زەر دە تراژەدیەک ڤەشارتی هەیە، ئەڤ پێشەنگێ چییا، ب دەستێ زارۆکێ بێ پرس و ترس هاتە تهسفیه کرن، چیرۆکا ئیبراهیم چیرۆکا فەرماندار (ناسر فارۆق بۆزکورت)ە، چیرۆکا هاروون (بارزان دووڕە) ئانكو هاروونێ سەرمەزنە و چیرۆکا ب هەزاران کەدکار و قەهرەمانێن بێ سەر و شوونه یێن كو هاتنە وندا کرنێ.
