فەلسەفەیا مان و نەمانێ د جەنگا سیبەر دا
سمكۆ عهبدولعهزیز
د ڤان هەردوو رۆژێن دەربازبووی دا، مرۆڤایەتی کەفتە د ناڤ تاقیگەهەکا مەترسیدار دا کو تێدا هەبوون و نەمان بووینە دوو روویێن یەک دراڤی.
دەمێ ئەم ل پهقینا ڤی شەری بنێرین، ئەم نە تەنێ ل شکەستنا دبلۆماسیەتێ دنێرین، بەلکو ئەم ل شکەستنا ئەقلێ مرۆڤی دنێرین بەرامبەر وەحشیگەریا هێزێ.
مارتن هایدیگەر دبێژیت، مرۆڤ د دەمێن ئاسایی دا د خەوەکا کویر دایە، لێ د دەمێ مەترسیێ دا راستییا خۆ دبینیت. جیهان نوکە د وێ دهمی دا یه کو هایدیگەر دبێژیتێ دهمێ راستیێ، کو تێدا دەولەت نە تەنێ بۆ بەرژەوەندیێن ئابووری بەلکو بۆ سەلماندنا بوونا خۆ یا سیاسی دکەڤنە د ناڤ هەڤرکیێ دا.
تەکنۆلۆژیا بوویە ئەو قەفەسا کو جیهان تێدا زیندان کرییە. دەمێ ئەم بەحسێ هێرشێن سایبەر دکەین بۆ سەر تۆرێن ئاڤ و کارەبێ، ئەم بەحسێ چەکەکێ نوی دکەین کو نە تەنێ لاشێ مرۆڤی دکوژیت، بەلکو ژیانێ ب گشتى پەک دئێخیت. ل ڤێرە تەکنۆلۆژیا ژ ئامرازەکێ خزمەتێ بوویە ئامرازەکێ سەپاندنێ. مرۆڤێ سەدەیێ بیست و یەکێ هزر دکر تهكنۆلۆژیا سەروەرێ جیهانێ یە، نوکە دهێته دیتن کو ب یەک کلیك ل دەستێ هاکەكهرەکی، دشێت ژیانا ملیۆنان مرۆڤان ل باژێرێن مەزن بنبر بکەت. ئەڤە ئەو بێواتەییە (Absurdity) کو ئەگزێستانسیالیزم باس لێ دکەت؛ مرۆڤ دشێت بریارا هەلبژارتنا مرنێ بدەت، لێ پاشان نابیت گلەیی ژ ئەنجامێن وێ بکەت.
دوو رۆژێن بهێت، کو هەمی چاڤ ل سەر گەروویا هۆرموز و ئەسمانێ ناوچێ نە، دێ بنە نموونەیا وێ بریارا کویر کو سارتەر دبێژیتێ بریارا بێ ڤهگەریان. سەرکردە نوکە د ناڤبەرا کەرامەتا سیاسی و کارەساتا جیهانی دا دگیروودە بووینە. هیچ لایەنەک ئامادە نینە پاشەکشێ بکەت، چونکی پاشەکشە ب واتایا نەمانی دهێتە دیتن. ل ڤێرە شەر نە تەنێ ل سەر پەترۆل و غازێ یە، بەلکو ل سەر ئیرادەیا هەبوونێ یە.
بۆ مە وەک کورد ل هەرێما کوردستانێ، ئەڤ رەوشە راستییا مە یا دیرۆکی بیر دئینیتەڤە، کو جوگرافیا مە چارەنڤیسێ مە یە. ئەم د ناڤبەرا دوو نەمانان دا دژین و هەبوونا مە ل ڤێرە بوونا د ناڤ مەترسیێ دا یە. ئەم دکەڤینە بەر بەرداشێ دوو هێزێن کو هەر یەک ژ وان دڤێت جیهانێ ب رەنگێ خۆ رەنگ بکەت.
د دویماهییێ دا، پێدڤییە ئەم بپرسین: ئایا مرۆڤایەتی دێ شێت ژ ڤی شەرێ سیبەر و بێواتە دەرباز بیت؟ یان ژی دێ بینە قوربانییا وێ ئیرادەیا کویر کو دڤێت هەبوونا خۆ ل سەر داروپەروویێن یەکدی ئاڤا بکەت؟
ئەڤ 48 دەمژمێرێن بهێت دێ دیار کەن کا ئایا مرۆڤ هێشتا ل سەر رێكا عهقل و منتقه، یان ژی بەرەڤ تاریکیا نەبوونێ دچیت.
