رێڤەبەرییا په‌كه‌كه‌یا هلوه‌شیایی ئیرۆ رۆژا سێشه‌می 5 گولانا 2026، د سالڤەگەرا هلوەشاندنا پەکەکێ دە، د جڤینەکا چاپەمەنیێ دە ب پشکدارییا مستەفا کاراسۆ و سۆزدار ئاڤێستا داخویانیەک ل سەر ناڤێ “رێڤەبەرییا تەڤگەرا ئاپۆییی” پارڤە کر، داخویانیا پەکەکێ ب هەردو زمانێن کوردی و ترکی هات خوەندن. د ڤێ داخویانیێ دە دیسا پەکەکێ خوەست خوە وەکە ئالیێ سەرکەفتی و هەری زانا نیشان بدە، لێ بەلێ، ئەڤ داخویانیا پەکەکێ، نە تەنێ دانپێدانا ب بنکەتنێیە، بەلکو د ھەمان دەمێ دە بەلگەیا رادەستکرنا فیزیکی و ئایدۆلۆژیکا تەڤگەرا پەکەکێ و ئۆجالانە ژ بۆ سیستەما کەمالیست و دەولەتا ترک. ئەڤ تەڤگەرا کو ب دەھان سالان ب خوینا ھەزاران جوانێن کورد مەزن بووی، ئیرۆ ل سەر ماسەیا “ئیمرالیێ” بوویە ئاموورەکە سییاسەتێ کو تەنێ د خزمەتا پاراستنا سینۆرێن ترکیەیێ و رزگارکرنا شەخسێ ئۆجالان دە تێ بکارئانین.

بریارا هلوەشاندنا پەکەکێ یا سالا 2025، کو د ئەنجاما تەسلیمیەتەکا بێشرت هات دایین، ئیرۆ ژ ئالیێ پەکەکێ ڤە تێ پیرۆزکرن، ئەڤ بریار د راستیێ دە دربەیەک بوو کو ل تربێ وان هەموو جوانێن کورد هاتیە خستن کو جانێ خوە فیدایی ئازادییا کورد و کوردستانێ کری. بەلێ، تەڤگەرا کو دگۆت “کوردستان کۆلۆنییە”، بانگی جوانێن کورد دکر کو ژ بۆی ئازادیا وەلاتێ خوە تەڤلی رەفێن وێ ببن، ئیرۆ ب ناڤێ “ئەنتەگراسیۆنا دەمۆکراتیک” دخوازە کوردان د ناڤا سیستەما کو 100 سالن وان قر دکە دە بحەلینە. پەکەکێ ب قاسی کو دکاری جوانێن کورد کرن قوربانی، یێن ساخ مایی و ل چیایان چەک ل مل ئامادەیی شەرێ ل دژی ترکیەیێ بوون ژی بێ روومەت کرن، پەکەکێ ئەو نەچار کرن ل بەر چاڤێ تەڤ دنیایێ ب تەنێ ژ بۆی شکاندنا ئیرادەیا وان و ئیسپات کرنا خولامتیا خوە ژ دەولەتێ رە ئەو نەچار کرن چەکێن خوە بشەوتینن و ئەڤ یەک وەکە نیازپاکیا خوە ژ بۆی “پرۆسەیا ترکیەیا بێ تەرۆر” نیشان دا و گۆت ئەڤ ژ بۆی ئاشتیێ یە، لێ بەلێ ئەڤ نە ئاشتیەکە؛ ئەڤ بنکەتنەکە ئەخلاقییە کو بێیی بدەستخستنا تو ستاتوویەکە سیاسی ژ بۆ گەلێ کورد پێک ھاتیە.

د ڤێ داخویانیا دە، پەکەکە ھەری زێدە ل سەر “ستاتوویا ئۆجالان” دسەکنە. ئەڤ نیشانەیا ھەری مەزنە کو د نها دە پەکەکە ب تەنێ دۆزا “رزگارکرنا سەرۆکێ خوە” دمەشینە و ژ بۆ “شەرتێن خەباتا ئازاد” یا کەسەکی، ھەموو دەستکەفتیێن لەشکەری و سیاسی یێن گەلێ کورد قوربانی دکە. ئەڤ نە تشتەکێ نوویە، پێش نها ژی دەولەتا ترک خوەستیە کەسێن دامەزرینەرێن پەکەکێ وەکە کەمال پیر ب “ئاپۆچی” ب ناڤ بکە، لێ بەلێ ئەو د دادگەها ترکیەیێ دە ب توندی ل دژی ڤێ یەکێ سەکنی، ئەم ل دیرۆکێ بنێرن کو دەولەتا ترک چەوا دخوەست دامەزرینەرێن پەکەکێ ب زۆرێ بکە ئاپۆچی هەیا کو پێگەها ئۆجالان خورت بکە، لێ بەلێ وان ب توندی ئەڤ یەک رەد کر.

ژ کەمال پیر ھەیا ئیمرالیێ: چیرۆکا ئافراندنا “بووت” و رادەستکرنا ئیرادەیا کورد

دیرۆک تو جاری راستیان ڤەناشێرە. گاڤا کەمال پیر، ئەندامێ دامەزرینەرێ پەکەکێ، د 1981ێ دە ھاتیە گرتن، وی گۆتە دادوەری نەبێژە مە ئاپۆجی و دژی ڤێ ناساندنێ دەرکەت. کەمال پیر ل دادگەھێ وەھا دبێژیت: “ئەم نە ئاپۆجی نە. داکو مە رەش بکەن مرۆڤان ئەڤ ناڤە ب مە ڤە کرییە. لەورا ناڤێ ئاپۆجی دا پال مە داکو مە ب کەسەکێ ڤە بدەنە گرێدان و ناساندن. لێ بەلێ، ئەم نە گرێدایی فلان و بێڤانی نە. تشتەک وەھا نینە کو گەر عەبدوللاھ نەبیت بزاڤ ژی نابیت. عەبدولـلا ژی وەکو مە ھەموویان ئەندامەکێ ڤێ بزاڤێ یە” ئانکو، کەسێن د ناڤا پەکەکێ دا تەڤلی عەبدوللاھ ئۆجەلان یانژی پارتییا وی، نابن. مرۆڤ ژ بۆ کوردستانێ و ئەڤینا وەلاتی، تەڤلی دبن.

کەمال پیر د راستیێ دە خەتەرەیەکە مەزن یا پێشەرۆژێ ددیت. کەمال پیر دزانبوو کو شۆرەشەک ھەکە ببە ملکێ شەخسەکی، ئەو شۆرەش دکارە د رۆژەکێ دە ببە ملکێ دژمن. ئیرۆ داخویانیا “رێڤەبەریا ئاپۆیی”یا 5ێ گولانا 2026، ئیسپاتا ھەری مەزنە کو دەولەتا ترک ئەو خەتەرەیا کەمال پیر ددیت، ڤەگوھەراندیە پرۆژەیەکە سەرکەفتی یا “رادەستگرتنا کوردان.”

ژ خوە راستیا کو ئیرۆ گەلەک ئالیگرێن پەکەکێ ناخوازن ببینن ژی هەر ئەڤە کو، عەبدوللاھ ئۆجالان د ئەسلێ خوە دە پرۆژەیەکە “دەولەتا کوور” یا ترکیەیێیە. دەولەتێ ب زانەبوون ئۆجالان دەرخست پێش، ھەموو کادرۆیێن وەکی کەمال پیر و یێن دن یێن کو خوەدی ئیرادەیەکە سەربخوە بوون فەدا کرن، داکو “یەک شەخس، یەک ئیرادە” بافرینە. چما؟ ژ بەر کو دەولەتێ دزانبوو کۆنترۆلکرنا میلیۆنان مرۆڤ دژوارە، لێ کۆنترۆلکرنا “یەک شەخسی” ھێسانە.

ئۆجالان نە ژ بەر “رێبەرتیا” خوە، لێ ژ بەر “کێرھاتنا” خوەیا ژ بۆ ستراتەژیا دەولەتێ گھیشت ڤێ ئاستێ. دەولەتا ترک ب دەستێ ئۆجالان، پەکەکە ژ خەتا “کوردستانا سەربخوە” دەرخست و ھێدی ھێدی ئانی ئاستا “ئەنتەگراسیۆنا ب ترکیەیێ رە.”

دەولەتا ترک ب ڤی ئاقلی پەکەکێ وەکی “سۆپایەکی” ل دژی بەرژەوەندیێن نەتەوەیی یێن کوردستانێ (ب تایبەتی ل دژی ھەرێما کوردستانێ و دەستکەفتیێن رۆژاڤا) بکار تینە. تەڤگەرا کو چەکێن خوە ل ھەمبەر دەولەتێ دشەوتینە، ھەر رۆژ ب داخویانیێن خوە ل دژی ھێزێن دنێن کوردستانی دبە گەف. ئەڤ نیشانەیا وێیە کو پەکەکە ئێدی بوویە “پارێزڤانێ سینۆرێن ترکیەیێ” و ئاموورا پرۆژەیا “ترکیەیا مەزن”.

بەلێ، داخویانیا داوی یا پەکەکێ یا کو ھەر تشتی ب “ستاتوویا ئۆجالان” ڤە گرێ ددە، سەرکەفتنا ھەری مەزنا میتێ یە. دەولەت ب رێیا ئیمرالیێ پەیامەکێ ددە کوردان: “رێبەرێ وە د دەستێ مە دەیە، ھەکە ھوون ئازادیا وی دخوازن، دڤێت ھوون دەست ژ کوردستانێ بەردن و ببن کۆلەیێن سیستەما مە.”

پەکەکێ ب ڤی ئاوایی ئیرادەیا 40 میلیۆن کوردان کریە رەھینا ئازادییا فیزیکی یا ئۆجالان. ئەڤ نە سیاسەتا ئازادیێ یە؛ ئەڤ “ئۆپەراسیۆنا تەسلیمیەتێ”یە کو تێ دە ئۆجالان وەکی کارمەندەکی میتێ کار دکە. دەولەتا ترک ب رێیا ڤی کادرۆیێ خوەیێ کەڤن، کوردان ژ خەونا دەولەتبوونێ دوور دخە و وان د ناڤا “کۆمارا دەمۆکراتیک” دە ئاسیمیلە دکە.

ئیفلاسا “ئاپۆجیتیێ” و ڤەگەرا ل راستیا کەمال پیر

گۆتنێن کەمال پیر ئیرۆ ھین ب واتەدارترن. دەما وی دگۆت “ئۆجالان ھەڤالەکی وەکی مەیە”، وی ھەول ددا پێشی ل ڤێ “پووتپەرەستیا سیاسی” بگرە. لێ دەولەتێ رێ نەدا ڤی ئاقلی. دەولەتێ خوەست پەکەکە ببە “ئاپۆجی”، داکو گاڤا سەرێ مار (ئۆجالان) گرت، ھەموو لاشێ تەڤگەرێ فەلەج ببە.

ئیرۆ چەکشەوتاندن و داخویانیێن تەسلیمیەتێ یێن قەندیلێ، بەرهەمێن ڤێ پرۆژەیا دەولەتێ نە. پەکەکە ئێدی نە ل دژی دەولەتا ترک شەری دکە؛ ئەو ل دژی ھەر کوردەکی کو سەرخوەبوونێ دخوازە شەری دکە. چما؟ ژ بەر کو سەرخوەبوونا کوردستانێ، تێ واتەیا مرنا پرۆژەیا “ئەنتەگراسیۆنا ئۆجالان” یا کو دەولەتێ ئامادە کریە.

گۆتنا “کۆمارا دەمۆکراتیک” و “ئەنتەگراسیۆنێ” کو د داخویانیێ دە دەرباس دبە، د راستیێ دە ئینکارکرنا مافێ چارەنڤیسا گەلێ کوردە. دەما کو ل جیھانێ ھەموو نەتەوە بەر ب سەرخوەبوون و فەدەراسیۆنێ ڤە دچن، پەکەکە گەلێ کورد ڤەدگەرینە بن سیوانا “براتیا گەلان”یا کو 100 سالن تەنێ بوویە سەدەما کۆمکوژیان. ئەڤ نێزیکاتی، خزمەتێ ژ پۆلیتیکایا “یەک ملەت، یەک دەولەت”یا ئاکەپێ-مەھەپێ رە دکە، لێ ب کنجێن “دەمۆکراتیک”.

ئەڤ داخویانیا 5ێ گولانا 2026ێ، وەکی ئیتیرافنامەیەکێیە. تەڤگەرا ئاپۆیی ب دەستێ خوە ئیرادەیا گەلێ کورد تەسلیمی دەولەتا ترک کریە. ژ بۆ رزگارکرنا شەخسەکی و پاراستنا چەند کورسیێن سیاسی، دۆزا کوردستانێ ھاتیە فرۆتن. گەلێ کورد دڤێ بزانبە کو ئازادی نە ب “ئەنتەگراسیۆنا” ل پارلامەنتۆیا ئەنقەرەیێ، نە ژی ب “شەوتاندنا چەکان”یا بێ شەرت و مەرج، لێ ب ئیرادەیەکە نەتەوەیی یا سەربخوە پێکانە.

رێڤەبەریا ئاپۆیی ب ڤێ داخویانیێ ئیسپات کر کو ئەو ئێدی نە پارچەیەکا چارەسەریێ، لێ بوونە پارچەیەکا پۆلیتیکایێن ئەولەھیێ یێن دەولەتا ترک.

ژ بۆ کو کورد نەبن قوربانیێن ڤێ لیستکا قرێژ یا دەولەتا کوور، دڤێت ئەو پووتێ “ئاپۆجیتیێ” بشکینن. وەکی کو کەمال پیر گۆتی، دڤێت تو کەس نەبە “ئاپۆجی”، دڤێت ھەر کەس ببە خوەدی ئیرادەیەکا نەتەوەیی یا سەربخوە. ئازادیا کوردستانێ نە د دەستێ زەلامێ ل ئیمرالیێ دەیە، لێ د شکاندنا ڤێ زنجیرا تەسلیمیەتێ دەیە کو دەولەتێ ب دەستێ ئۆجالان ل ستوویێ کوردان خستیە.