خه‌ته‌را ڤایرۆسا كۆرۆنایێ ل سه‌ر دنیایێ جددی یه‌

خه‌ته‌را ڤایرۆسا كۆرۆنایێ ل سه‌ر دنیایێ جددی یه‌

لێكۆله‌رێن زانینگه‌ها «هۆنگ كۆنگ» یا چینێ ئه‌شكه‌ره‌ كرن، ئه‌و ته‌خمین دكه‌ن كو هه‌ژمارا تووشبوویێن ڤایرۆسا كۆرۆنایێ بگه‌هن ئاستا خه‌ته‌را هه‌ری زێده‌ و ئه‌ڤ یه‌ك ب مینا ڤۆلكانا هێژ نه‌ ته‌قی ب ناڤ كرنه‌.

ده‌ما چه‌ند رۆژانه‌، ڤایرۆسا كۆرۆنا ل ناڤچه‌یا «ووهان»  یا هه‌رێما هۆبای ده‌ركه‌تییه‌، هه‌تا نها پێتر ژ 2740 كه‌سان تووشبوونه‌، ژ وێ هه‌ژمارێ 80 كه‌سان جانێ خوه‌ ب سه‌ده‌ما وێ ڤایرۆسێ ژ ده‌ستدانه‌ و زارۆ د ناڤا قوربانیان دانه‌.

رێخستنا ساخله‌مییا جیهانی ڤایرۆسا كۆرۆنا، ب نه‌خوه‌شییه‌كه‌ جیهانی یا كو بله‌ز تێ ڤه‌گوهاستن پۆلین كریه‌ و زه‌نگا ترسێ و خه‌ته‌رێ ژ به‌لاڤه‌بوونا وێ لێدایه‌.

ڤایرۆسا كۆرۆنا نه‌خوه‌شییه‌كه‌ ڤایرۆسی یه‌ جاندارێن مه‌مكدار، ته‌یر و كه‌والان و مرۆڤان ڤه‌دگریت، سیسته‌ما هه‌ناسه‌كرنێ تووش دكه‌ت، ل گۆر لێكۆلینێن نۆشداران ل ده‌ستپێكێ ژ گیانه‌وه‌ران بۆ مرۆڤان دهات ڤه‌گوهاستن، لێ به‌لێ نها ژ مرۆڤان بۆ مرۆڤان تێ ڤه‌گوهاستن و هات ته‌سبیت كرن كو یه‌ك ژ سه‌ده‌مێن دیاربوونا وێ، ژ ئه‌نجاما خوارنا هنه‌ك گیانه‌ورێن سه‌یر ده‌ركه‌تییه‌ وه‌كه‌ خوارنا مارێ كوبرا و چه‌كچه‌كیلان.

ل ناڤچه‌یا  «ووهان یا هه‌رێما هۆبای» ل چینێ، ده‌ما چه‌ند رۆژانه‌ ئه‌ڤ ڤایرۆس ده‌ركه‌تییه‌، هه‌یا نها پێتر ژ 2740 كه‌سان ڤه‌گرتنه‌ و 80 كه‌س پێ مرنه‌، لێكۆله‌رێن زانینگه‌ها هۆنگ كۆنگ ژی دبێژن: «هه‌ژمارا تووشبوویان دێ گه‌هیته‌ پێتری 44 هزار كه‌سان».

وان داخواز كر، رێكارێن توند ل سه‌ر وێ هه‌رێما ڤایرۆس لێ ده‌ركه‌تی بێن وه‌رگرتن و گه‌شتكرنا ولاتیێن وێ بهێت سینۆردار كرن.

یه‌ك ژ وان لێكۆله‌ران ب ناڤێ گابریێل لیۆنگ دبێژیت: «پێدڤییه‌ ئه‌م به‌رهه‌ڤییا وێ یه‌كێ بكه‌ین كو ئه‌ڤ ڤایرۆسه‌ ببیته‌ نه‌خوه‌شییه‌كا جیهانی یا ڤه‌گر و ل ته‌ڤ جیهانێ به‌لاڤه‌ ببیت».

هه‌ر وها گۆت: «د هه‌ر 6 رۆژان دا ده‌لیڤه‌ هه‌یه‌ هه‌ژمارا تووشبوویان دوبه‌رانبه‌ر لێ بهێت، ژ به‌ر كو د ده‌ما 6 رۆژان ئه‌ڤ ڤایرۆس د پشكنینان دا دیار نابیت».

رێخستنا ساخله‌مییا جیهانی ژی ئیرۆ رۆژا دوشه‌مبی 27/1/2020ێ د به‌یانه‌كێ دا ده‌ست نیشان كرییه‌ كو خه‌ته‌را ڤایرۆسا كۆرۆنا گه‌له‌ك جددی یه‌ و ده‌لیڤه‌یا به‌لاڤه‌بوونا وی ل ته‌ڤ جیهانێ هه‌یه‌.