په‌كه‌كه‌ ب مه‌به‌ست ئابوور و گه‌شتوگوزارا باشوورێ كوردستانێ دكه‌ته‌ ئارمانج

پارتییا كاركه‌رێن كوردستانێ، وه‌ك‌ په‌نجه‌شێرێ كه‌تییه‌ د باشوورێ وه‌لات دا و زیان ب هه‌ر ده‌ر و ئالی ئێخستییه‌، د نه‌رینا ڤێ رێخستنێ دا‌، شه‌رێ ل گه‌ل باشوور ژ شه‌رێ ل گه‌ل ده‌وله‌تا ترك ب رومه‌ت تره‌، ئه‌و ل سه‌ر ڤی بنگه‌هی چه‌كدارێن خوه‌ په‌روه‌رده‌ دكه‌ت‌، تێكدانا تاكه‌ پارچه‌‌یا ئازاد ژی ب دۆزه‌كا‌ ره‌وا، خه‌بات و ته‌كۆشین ژ بۆ خوه‌ دبینیت، چه‌كدارێن «برایه‌تییا گه‌لان» ب سه‌دان گوندێن باشوور داگیر كرینه‌، د هه‌مان ده‌می دا‌ زیانه‌كه‌ گه‌له‌ك مه‌زن ب كه‌رتێ گه‌شتوگوزارێ و چاندنێ ئێخستییه، ‌ب كورتی په‌كه‌كه‌ بوویه‌ به‌لا سه‌رێ باشوور و وه‌ك په‌نجه‌شێرێ هندی پاشتره‌، زیانا وێ پتر دیار دبیت‌.

باشوورێ كوردستانێ ب چیا، دۆل، رووبار و ده‌شتێن خوه‌ ناسیاره‌، ئه‌ردنیگاری و سه‌قایێ وێ كو 4 وه‌رزێن هه‌ڤسه‌نگ هه‌نه‌ و ده‌وله‌مه‌ندییا چاند و كولتوورا وێ، ب خالێن سه‌ره‌كی دهێن هه‌ژمارتن كو بالا گه‌شتیاران ژ هه‌موو ده‌رێن دنیایێ ژ بۆ خوه‌ دكێشیت، ژبلی مژارا ئێمناهیێ كو فاكته‌رێ هه‌ری سه‌ره‌كی یه‌ ژ بۆ ئاڤا كرنا ئابوور و پیشه‌سازییه‌كه‌ ته‌ندروست یا گه‌شتوگوزارێ.

ژ ده‌مێ كه‌تنا د ناڤ خاكا باشوور دا، په‌كه‌كێ‌‌ تنێ كێشه‌ چێكرینه‌، ب سه‌دان گوند، ده‌ڤه‌رێن ب چاندن و گه‌شتوگوزارێ ده‌وله‌مه‌ند داگیر كرن و ژ بۆ خوه‌ ناڤێن ئاشۆپی لێ كرن، وه‌ك هه‌رێمێن «پاراستنا مه‌دیا»، باره‌گه‌هێن خوه‌ لێ دانان، باج ژ وه‌لاتییان ستاند، وێ پتری 650 گوندان داگیر كرینه‌ ب تایبه‌ت ل سنۆرێ پارێزگه‌ها دهۆكێ و كرینه‌ ده‌ڤه‌رێن سه‌ربازی، ئه‌ڤه‌ ژی بوو ئه‌گه‌ر كو زیانه‌كه‌ مه‌زن هه‌م ب وه‌لاتیێن وان گوندان بكه‌ڤیت‌ و هه‌م ب ئابوورییا وه‌لات.

په‌كه‌كێ 658 گوندێن باشوورێ كوردستانێ داگیر كرینه‌

نووچه‌گهانێ پێگه‌ها داركا مازی ل باشوورێ كوردستانێ راپۆرته‌ك ل ده‌ربارێ زیانا په‌كه‌كێ ل سه‌ر كه‌رتێ چاندنێ و گه‌شتوگوزارێ چێكرییه‌ و ئاگاهیێن تایبه‌ت ب ده‌ست ئێخستینه‌.

ئاگاهیێن كو هاتینه‌ ب ده‌ست ئێخستن ئاشكرا كرینه‌ كو 658 گوندێن باشوورێ كوردستانێ ب ئه‌گه‌را په‌كه‌كێ ڤالا ماینه‌ و وه‌لاتیێن وان كۆچبه‌ر بووینه‌، ئه‌ڤ گوند ل سنۆرێن پارێزگه‌هـێن دهۆك، هه‌ولێر و سلێمانیێ نه‌، لێ به‌لێ پرانی ژێ ل دهۆكێ نه‌.

 ئه‌رێ په‌كه‌كێ چ زیان ل دهۆكێ كرییه‌؟

ژ سه‌رجه‌مێ ڤان گوندێن باشوور 361 گوند یێن پارێزگه‌هـا دهۆكێ نه‌ و پرانی ژێ ل ده‌ڤه‌را ئامێدیێ نه‌، هه‌گه‌ر ئه‌م ب رێژا سه‌دی باس بكه‌ین، رووبه‌رێ ده‌ڤه‌را ئامێدیێ دبیته‌ 2716 كم2، ژ ڤی رووبه‌ری 70% د ده‌ستێ په‌كه‌كێ دا ‌یه‌.

ل ده‌ڤه‌را زاخۆ ژی نێزیكی 100 گوندان ژ ئالیێ په‌كه‌كێ ڤه‌ هاتینه‌ داگیر كرن و وه‌لاتیێن وان كۆچبه‌ر بووینه‌، ب رێژه‌یا سه‌دی خاكا زاخۆ دبیته‌ 1378 كم2 و 30% یا ڤێ خاكێ ل ژێر كۆنترۆلا چه‌كدارێن په‌كه‌كێ یه‌.

هه‌گه‌ر ل سه‌ر ئاستێ پارێزگه‌ها دهۆكێ ب ئاخڤین، ئه‌ڤ چه‌نده‌ دێ بۆ مه‌ ده‌ركه‌ڤیت، 34% خاكا پارێزگه‌ها دهۆكێ كو دبیته‌ 6553 كم2 ل ژێر كۆنترۆلا چه‌كدارێن په‌كه‌كێ یه‌.

پایته‌ختا كوردستانێ زیانڤێكه‌فتییا دووێ یه‌

هه‌ولێرا پایته‌ختا باشوورێ كوردستانێ ل رێزبه‌ندییا دووێ پاش دهۆكێ دهێت، په‌كه‌كێ ل ڤێ پارێزگه‌هـێ ده‌ستێ خوه‌ دانیه‌ سه‌ر 240 گوندان، 67 ژ وان گرێدای ناڤچه‌یا سۆران، 13 گوند ل چۆمانێ و 16 گوند ل مێرگه‌سۆرێ نه‌.

قه‌ندیل جهه‌كێ گه‌له‌ك ستراتیجی یه‌ ب چاندن و سامانێن ژێر ئه‌رد

بنارا قه‌ندیلی كو نوكه‌ ب جهێ سه‌ره‌كی یێ په‌كه‌كێ و رێڤه‌به‌رییا وێ دهێته‌ هه‌ژمارتن، دكه‌ڤیته‌ سنۆرێن پارێزگه‌هێن هه‌ولێر و سلێمانیێ و هه‌ڤسنۆره‌ ل گه‌ل ئیرانێ، په‌كه‌كێ ژ سالێن نۆتان یا چاخا رابووری ئه‌ڤ ده‌ڤه‌ره‌ داگیر كرییه‌.

قه‌ندیل ب ده‌ڤه‌ره‌كا هه‌ره‌ گرنگ ژ لایێ چاندنێ و سامانێن دی وه‌ك‌ په‌ترۆلێ دهێته‌ هه‌ژمارتن، ب ئه‌گه‌را په‌كه‌كێ حكوومه‌تا باشوور نه‌شیایه‌ چ مفایه‌كی ژ وان سامانان وه‌رگریت، په‌كه‌كێ ل ڤێ ده‌ڤه‌رێ ده‌ستێ خوه‌ دانایه‌ سه‌ر 50 گوندان، 49 ژێ د سنۆرێ پارێزگه‌ها سلێمانیێ دا ‌نه‌، ب كێمی 3 هه‌زار مالبات ب ئه‌گه‌را چالاكیێن په‌كه‌كێ، ژ بنارا قه‌ندیلی كۆچبه‌ر بووینه‌.

په‌نجه‌شێره‌ و به‌ربوویه‌ شنگالێ

پاش سالا 2014ان په‌كه‌كێ رووبه‌رێ خاكا داگیركری یا خوه‌ ل باشوورێ كوردستانێ به‌رفره‌هـ كر، نوكه‌ شنگال ل گه‌ل 8 گوندێن دۆربه‌را شنگالێ داگیر كرینه‌، زیانا په‌كه‌كێ ل سه‌ر ڤێ ده‌ڤه‌رێ نه‌ تنێ داگیرنه‌، به‌لكو ئه‌و بوویه‌ ئه‌گه‌ر كو هه‌تا نوكه‌ پتری 300 هه‌زار ئاواره‌یێن شنگالێ نه‌شێن ڤه‌گه‌رنه‌ وارێ خوه‌.

په‌كه‌كه‌ ل ڤان گوندان چ دكه‌ت؟

په‌كه‌كه‌ ژ ده‌مێ داگیركرنا ڤان گوندان ری ناده‌ت‌ حكوومه‌تا باشوور وان گوندان ئاڤه‌دان بكهت‌ و خزمه‌تێ ژێرا پێشكێش بكه‌ت‌، هه‌ر چه‌نده‌ كو حكوومه‌تا باشوورێ كوردستانی ژ ده‌ستپێكا سالێن نۆتان ڤه‌، ده‌ست ب ئاڤه‌دانكرنا گوندان كربوو و خزمه‌تگوزاری بۆ كربوون، لێ به‌لێ په‌كه‌كێ ئه‌ڤ گونده‌ كاڤل كرن و ده‌ست ب سه‌ر دا گرتیه‌، زالگه‌هێن خوه‌ ل دۆربه‌را گوندان داناینه‌، باجێ ژ وه‌لاتییان دستینن، باره‌گه‌هێن سه‌ربازی و مه‌شق و په‌روه‌رده‌كرنا چه‌كداران  و مه‌قرێن حزبی لێ ئاڤا كرینه‌، هه‌موه‌خت جهێن ژێر ئه‌رد یێن ڤه‌شارتنا چه‌كان، ب كورتی ئه‌ڤ گونده‌ كرینه‌ ده‌ڤه‌رێن ته‌مام سه‌ربازی.

په‌كه‌كێ ئه‌ڤ گوند و ده‌ڤه‌رێن داگیر كرین‌ ل دهۆكێ بۆ 4 هه‌رێمان دابه‌ش كرینه، ئه‌و ژی هه‌رێمێن «حه‌فته‌نین، مه‌تین، زاگرۆس، زاپ، هه‌روه‌ها گاره‌ و به‌رێ گاره‌ی»، ل هه‌ر هه‌رێمه‌كێ باره‌گه‌هـ، گۆرستان و نه‌خوه‌شخانه‌یێن تایبه‌ت ب خوه‌ڤه‌ چێكرینه‌، ل گه‌ل ده‌ڤه‌رێن داگیركری یێن هه‌ولێر و سلێمانیێ ژی ناڤێ هه‌رێمێن «پاراستنا میدیا» لێ كرینه‌، ل شنگالێ ژی ناڤێ هه‌رێما خوه‌سه‌ر.

په‌كه‌كه‌ ژ بلی چالاكیێن سه‌ربازی، باج ل سه‌ر هاتنوچووین و ڤه‌گوهاستنا كه‌لوپه‌لان دانایه‌، ده‌مێ كو وه‌لاتی و بازرگان رازی نه‌دبوون باجێ بده‌نه‌ په‌كه‌كێ، ئه‌و دهاتنه‌ قه‌تل كرن، په‌كه‌كێ ئه‌ڤ ده‌ڤه‌ره‌ وه‌ك‌ رێكه‌كێ بۆ كارێن قاچاغ ل نێڤبه‌را ئیراق، ئیران و تركیێ كرییه‌، ب گۆتنه‌كا‌ دی وان ئه‌ڤ ده‌ڤه‌ره‌ وه‌ك ترانزێته‌كێ بۆ بازرگانییا مادده‌یێن هشبه‌رێ لێ كرییه‌ و ناڤه‌ند و سازیێن ناڤده‌وله‌تی ب تایبه‌ت ئێنته‌رپۆلێ ئه‌ڤ یه‌ك پشتراست كریه‌.

چه‌كدارێن په‌كه‌كێ د سه‌ر وێ سته‌م و زۆردارییا كو ل وه‌لاتیێن وان گوندان دكه‌ت‌، ب ئاوایه‌كێ هۆڤ و بێ ره‌حمانه‌ وان وه‌لاتییان ته‌سفییه‌ دكه‌ت‌ ئه‌وێن كو داخوازا گوندێن خوه‌ ژ په‌كه‌كێ دكه‌ن، ب سه‌دان وه‌لاتیێن گوندێن ئامێدیێ و زاخۆ د ڤێ رێكێ دا گیانێ خوه‌ كرینه‌ قوربانی.

زیانا په‌كه‌كێ ل سه‌ر كه‌رتێن چاندنێ و گه‌شتوگوزارێ ب ملیارێن دۆلارانه‌

حكوومه‌تا باشوورێ كوردستانێ و خه‌لكێ باشوور ب ملیارێن دۆلاران زیان ب ئه‌گه‌را هاتنا په‌كه‌كێ بۆ ناڤ گوند و ده‌ڤه‌رێن خوه‌ دیتینه‌، ژ به‌ر كو هه‌ر هه‌موو ده‌ڤه‌رێن كو په‌كه‌كێ داگیر كرین، ب ده‌ڤه‌رێن ده‌وله‌مه‌ند ب چاندنێ و سامانێن ژێر ئه‌رد دهێنه‌ هه‌ژمارتن و ژ ده‌مێ سه‌ربه‌ستبوونا ڤێ پارچه‌‌یا كوردستانێ، حكوومه‌تێ نه‌شیایه‌ مفای ژێ ببینیت.

كه‌رتێ گه‌شتوگوزارێ ژی زیانا هه‌ره‌ مه‌زن دیتیه‌، ژ به‌ر كو چه‌كدارێن په‌كه‌كێ نوكه‌ ب ژێده‌رێ سه‌ره‌كی‌ یێ نه‌ئارامییا ڤان ده‌ڤه‌ران دهێنه‌ هه‌ژمارتن و ئه‌ڤ ده‌ڤه‌ره‌ ب به‌رده‌وامی دكه‌ڤنه‌ به‌ر هێرشێن ده‌وله‌تا تركیێ، له‌وما شیانا ڤه‌ژاندنا گه‌شتوگوزارێ لێ نینه‌.

په‌كه‌كێ جهێن گه‌له‌ك ستراتیجی بۆ گه‌شتوگوزارێ و چاندنێ داگیر كرینه‌ و هه‌ر تشتێ نه‌یاسایی ل ڤان ده‌ڤه‌را دكه‌ت‌، گه‌هشته‌ ئاسته‌كی كو ل 8 مه‌ها رابووری ل ده‌ڤه‌را شه‌رانشێ یا سنۆری، گوللـه‌ به‌ردانه‌ هنده‌ك گه‌شتیارێن ئه‌ره‌ب و گوللـه‌ ب ئۆتۆمبێلێن وان كه‌فتن، یا راست په‌كه‌كێ ئێك مه‌به‌ست ژ ڤان كاران هه‌یه‌، ئه‌و ژی لێدانا پێگه‌هێ ئابووریێ باشوورێ كوردستانێ یه‌، ژ به‌ر كو په‌كه‌كه‌ باش دزانیت، گه‌شتوگوزار ژێده‌رێ سه‌ره‌كی‌ یێ داهاتێ باشوور كوردستانێ و خه‌لكێ وێ یه‌.

ل گۆر داتایێن ده‌سته‌یا گه‌شتوگوزارێ یا حكوومه‌تا باشوور، سالانه‌ ب ده‌هان ملیۆن ئینسان گه‌شتیار ژ ناڤ ئیراقێ و ده‌رڤه‌ی وه‌لاتی دهێنه‌ هه‌رێما باشوور، لێ به‌لێ هه‌گه‌ر په‌كه‌كه‌ نه‌بایه‌ ئه‌ڤ هه‌ژماره‌ دێ ب دو جاران زێده‌تر بایه‌.

یه‌قین بۆ خه‌لكێ باشوور چێبوویه‌ كو په‌كه‌كێ‌ چ خێره‌كێ بۆ وان نه‌ڤێت

پارتییا كاركه‌رێن كوردستانێ ل سالێن نۆتان ژ چاخا رابووری شه‌ر ب حكوومه‌تا باشوورێ كوردستانێ فرۆشتییه‌ و هه‌تا رۆژا مه‌ یا ئیرۆ ل سه‌ر ڤێ سیاسه‌تا خوه‌ به‌رده‌وامه‌، ئه‌و دخوازت‌ باشوورێ كوردستانێ ژ هه‌ر ئالی ڤه‌ تێك بده‌ت، وه‌ختێكو هه‌ولێن وێ یێن قرێژ ل گه‌ل ده‌وله‌تێن داگیر كه‌ر ژ بۆ ڤێ ئارمانجێ راستی شكه‌ستنێ هاتین، نوكه‌ وێ په‌نا ژ بۆ زیان گه‌هاندنێ ب پێگه‌هێ ئابووری یێ ڤێ پارچه‌‌یا كوردستانێ برییه‌، ته‌قاندنا بۆرییا په‌ترۆلا هه‌رێمێ ژی باشترین نموونه‌یه‌ ژ بۆ ڤێ ئاخفتنا مه‌، خه‌لكێ باشوور ژی ئێدی د راستییا په‌كه‌كێ گه‌هشتیه‌ و یه‌قین بۆ چێبوویه‌ كو رێكخستنا په‌كه‌كێ نه‌ڤێت خه‌لكێ باشوور رحه‌ت ل مالا خوه‌ رازێت، په‌كه‌كه‌ بۆ وان وه‌ك مێڤهانه‌كێ بارگرانه‌‌، تنێ سه‌رئێشی ژێ دیتییه‌.

زیانا په‌كه‌كێ ل سه‌ر باشوورێ كوردستانێ

  • په‌كه‌كێ 658 گوند داگیر كرینه‌

  • گوند ل دهۆكێ، هه‌ولێر و سلێمانیێ نه‌

  • پرانییا وان ل پارێزگه‌ها دهۆكێ نه‌

  • په‌كه‌كه‌ ب هه‌رێمێن، حه‌فته‌نین، زاپ، زاگرۆس، مه‌تین، گاره‌ و به‌رێ گاره‌ی ناڤ دكه‌ت‌

  • ب ته‌ڤاهی ناڤێ هه‌رێمێن پاراستنا مه‌دیا لێ كرینه‌

  • چالاكیێن سه‌ربازی، كارێن قاچاغ و مافیایێ لێ دكه‌ت‌

  • ڤێ داگیركرنێ زیان ل ئێمناهی، ئابوور، چاندن و گه‌شتوگوزارێ كرییه‌.‌

  • ب هه‌زاران مالبات نه‌چار ماینه‌ ب ئه‌گه‌را په‌كه‌كێ ژ گوندان كۆچبه‌ری باژاران ببن.

گوندێن په‌كه‌كێ ل دهۆكێ داگیر كرین

  • 361 گوندێن دهۆكێ داگیر كرینه‌

  • پرانی ژێ ل ده‌ڤه‌را ئامێدیێ نه‌

  • رووبه‌رێ ئامێدیێ دبیته‌ 2716 كم2

  • 70% یا ڤێ خاكێ د ده‌ستێ په‌كه‌كێ دا‌یه‌

  • ل ده‌ڤه‌را زاخۆ نێزیكی 150 گوندان داگیركرینه‌

  • رووبه‌رێ زاخۆ 1378 كم2

  • 30% ژ ڤێ رووبه‌رێ په‌كه‌كێ گرتییه‌

  • رووبه‌رێ پارێزگه‌ها دهۆكێ 6553 كم2

  • 34% ژ رووبه‌رێ ڤێ پارێزگه‌هێ په‌كه‌كێ داگیر كرییه

گوندێن په‌كه‌كێ ل هه‌ولێرێ داگیر كرین

  • ل رێزبه‌ندییا دووێ بۆ زیانێ دهێت

  • په‌كه‌كێ 240 گوندێن وێ داگیر كرینه‌

  • 67 ژ وان گرێدای ناڤچه‌یا سۆرانن

  • 13 گوند ل چۆمانێ نه‌

  • 16 گوند ل مێرگه‌سۆرێ نه‌

گوندێن په‌كه‌كێ ل قه‌ندیلی و سلێمانیێ داگیر كرین

  • قه‌ندیل جهێ سه‌ره‌كی یێ په‌كه‌كێ و رێڤه‌به‌رییا وێ یه‌

  • دكه‌ڤیته‌ سنۆرێن هه‌ولێر و سلێمانیێ و هه‌ڤسنۆره‌ ل گه‌ل ئیرانێ

  • په‌كه‌كێ ژ سالێن نۆتان داگیر كرییه‌

  • په‌كه‌كێ ل ڤێ ده‌ڤه‌رێ 50 گوند گرتینه‌

  • 49 ژێ د سنۆرێ سلێمانیێ دا ‌نه‌

  • ب كێمی 3 هه‌زار مالبات ب ئه‌گه‌را په‌كه‌كێ ژ بنارا قه‌ندیلی كۆچبه‌ر بووینه‌

گوندێن په‌كه‌كێ ل شنگالێ داگیر كرین

  • شنگال ل گه‌ل 8 گوندێن ده‌وربه‌ر داگیر كرینه‌

  • زیانا په‌كه‌كێ ل سه‌ر ڤێ ده‌ڤه‌رێ نه‌ تنێ داگیرنه

  • ‌په‌كه‌كه‌ ئاسته‌نگا سه‌ره‌كی‌ یا نه‌ڤه‌گه‌رینا 300 هه‌زار ئاواره‌یانه‌.

په‌كه‌كه‌ ل باشوور چ دكه‌ت؟

  • چالاكیێن سه‌ربازی

  • چالاكیێن قاچاغی

  • ستاندنا باجێ

  • مه‌نفه‌زێ بازرگانییا مادده‌یێن هشبه‌ر ل نێڤبه‌را ئیراق، ئیران و تركیێ

زیانێن گیانی یێن په‌كه‌كێ گه‌هاندینه‌ خه‌لكێ باشوور

  • په‌كه‌كه‌ بێ ره‌حمانه‌ وه‌لاتیێن سڤیل دكه‌ته‌ ئارمانج

  • هه‌ر كه‌سێ داخوازا ده‌ركه‌تنا په‌كه‌كێ ژ گوندێ خوه‌ بكه‌ت،‌ دهێته‌ ته‌سفییه‌ كرن

  • ب سه‌دان وه‌لاتیێن ئامێدیێ، زاخۆ و ناڤچه‌یێن دی هاتینه‌ هه‌ده‌ف كرن

  • ژ سالێن نۆتان په‌كه‌كێ ب سه‌دان وه‌لاتیێن سڤیل ل باشوور شه‌هید و بریندار كرینه‌

زیانا په‌كه‌كێ ل سه‌ر كه‌رتێ گه‌شتوگوزارێ

  • گه‌شتوگوزار ژێده‌رێ گرنگێ ئابووریا كوردستانێ یه‌

  • په‌كه‌كێ ب رێژه‌یا 50% زیان ب داهاتێ كه‌رتێ گه‌شتوگوزارێ ئێخستییه‌

  • ب ئه‌گه‌را په‌كه‌كێ حكوومه‌ت نه‌شێت ڤی كه‌رتێ پێشڤه‌ببه‌ت

زیانا په‌كه‌كێ ل سه‌ر كه‌رتێ چاندنێ

  • چاندن ل باشوور ب ملیارێن دۆلاران زیان ڤێ كه‌تییه‌

  • ناڤچه‌یێن كو په‌كه‌كێ داگیر كرینه‌ ب چاندنێ و سامانێن ژێر ئه‌رد ده‌وله‌مه‌ندن

  • ژ ده‌مێ سه‌ربه‌ستبوونا كوردستانێ حكوومه‌تێ نه‌شیایه‌ مفای ژێ ببینیت

  • گوندێن په‌كه‌كێ داگیر كرین وه‌لاتی نه‌شێن چاندنێ لێ بكه‌ن

په‌كه‌كێ ده‌ڤه‌رێن كو ل دهۆكێ داگیر كرین ب ڤی ره‌نگی دابه‌ش كرینه‌

  • هه‌رێما حه‌فته‌نینێ

  • هه‌رێما زاپێ ئانكو ناڤچه‌یێن نێروه‌ – رێكان‌

  • هه‌رێما زاگرۆسێ ئانكو ده‌ڤه‌رێن مزیری و دۆسكی ژووری

  • هه‌رێما مه‌تینی

  • هه‌رێما گاره‌ و به‌رێ گاره‌ی كو ده‌ڤه‌را به‌رێ گاره‌ی ب خوه‌ڤه‌ دگریت

گوندێن پارێزگه‌ها دهۆكێ كو په‌كه‌كه‌ كه‌تییه‌ تێدا

  • ئێك: گوندێن سنۆرێ ناحیا «كانی ماسێ – ده‌ڤه‌را به‌رواری بالا»

  • دوو: گوندێن سنۆرێ ناحیا «چه‌مانكێ و ده‌ڤه‌را گاره‌ی»

  • سێ: گوندێن سنۆرێ ناحیێن «سه‌رسنك و دێره‌لۆك – ده‌ڤه‌را به‌رێ گاره‌ی»

  •  چار: گوندێن سنۆرێ ناحیا «شێلادزێ – قه‌زا ئامێدیێ- ده‌ڤه‌را نێروه‌ و رێكان و دۆسكی ژووری»

  • پێنج: گوندێن سنۆرێ ناحیا «دێره‌لۆك – قه‌زا ئامێدیێ – ده‌ڤه‌را نێروه‌ و نهێلییا»

  • شه‌ش: گوندێن سنۆرێ ناحیێن «بامه‌رنێ – قه‌زا ئامێدیێ» و «مانگێشك – قه‌زا دهۆك» ل ده‌ڤه‌را دۆسكییا

  • حه‌فت: سنۆرێ ناحیا «ئه‌تریش – قه‌زا شێخان – ده‌ڤه‌را مزیری ژێری» كو هه‌ڤسنۆرن دگه‌ل «ده‌ڤه‌را به‌رێ گاره‌ی – ناحیا چه‌مانكێ»

ئێك: سنۆرێ ناحیا «كانی ماسێ – ده‌ڤه‌را به‌رواری بالا»

  • گوندێ هێسێ

  • گوندێ میركاجیا

  • گوندێ ئێكماله

  • ‌گوندێ خانكێ

  • گوندێ ده‌رگه‌لا میسا به‌ی

  • گوندێ میسكا

  •  گوندێ تیشه‌مبیك

  • گوندێ چه‌م سه‌یدا

  • گوندێ كانی مه‌زنێ

  •  گوندێ بازێ

  • گوندێ بێلیزانێ

  • گوندێ هه‌ترشێ

  •  گوندێ خشخاشا

  •  گوندێ تشیشێ

  •  گوندێ رویباركێ

  • گوندێ ده‌رگه‌لا سه‌یدا

  • گوندێ ئه‌دنێ

  • گوندێ سه‌ره‌رۆ

  •  گوندێ دێشێش

  • گوندێ بازیڤێ

  • گوندێ هرۆرێ

  • گوندێ چه‌لكا فه‌لا

  • گوندێ چه‌لكا ئیسلام

  • گوندێ كێسته

  • ‌گوندێ ئۆره‌

  • گوندێ بێدوهێ

  • گوندێ بناڤێ

  • گوندێ هدێنه‌

  • گوندێ كانی ساركێ

  • گوندێ تیله‌ر

  • گوندێ شمایلا

  • گوندێ تروانش

  • گوندێ گه‌لیكێ

  • گوندێ بێگداودا

  • گوندێ بێته‌نورێ

  • گوندێ دورێ

  • گوندێ گویلكا

  • گوندێ بێشیلێ

  • گوندێ شێلازا

  • گوندێ گركا

  • گوندێ چمبلكێ

  • گوندێ بێقۆلكێ

  • گوندێ سه‌فه‌ریا

  • گوندێ ئۆرمانا

  • گوندێ ئۆرمه‌ داودا

  • گوندێ ئه‌لكیشكێ

  • گوندێ باتیفا سه‌یدا

  • گوندێ راڤینا

  • گوندێ بێتكارێ

  • گوندێ كاره‌

  • گوندێ بالۆكا

  • گوندێ دێریشكێ

  • گوندێ دێریشكا مه‌سیحیا

  • گوندێ كانی ماسێ

  • گوندێ چه‌قه‌لا

  • گوندێ بریفكا

  • گوندێ قومریێ

  • گوندێ مایێ یێ موسلمانا

  • گوندێ مایێ یێ مه‌سیحیا

  • گوندێ سپیندارێ

  • گوندێ ئاڤساركێ

  • گوندێ گیزێ

  • گوندێ دهیكێ

  • گوندێ باوه‌ركێ

  • گوندێ باوه‌ركا كه‌عبێ

  • گوندێ هه‌ڤندكا

  • گوندێ بانیێ

  • گوندێ بیروزانا

  • گوندێ دێره‌شێ

  • گوندێ كه‌ڤنه‌ مژێ

  • گوندێ مژێ

  • گوندێ سپیندارێ

  • گوندێ مه‌هێدێ

  • گوندێ ئێكماله‌

  • گوندێ گێریێ

  • گوندێ شێرانه‌

  • گوندێ زێوكا شێخا

  • گوندێ ساركێ

  • گوندێ بیێ

  • گوندێ به‌لیتێ

  • گوندێ گاره‌

  • گوندێ زێوه‌

  • گوندێ گه‌ره‌گو

  • گوندێ مێرگه‌تێ

  • گوندێ گرگاش

  • گوندێ ره‌زیكێ

  • گوندێ مه‌لخته‌

  • گوندێ كێری

  • گوندێ ئیاتێ

  • گوندێ ئاسته‌نگا ئارێیا

  • گوندێ به‌ربیرێ

  • گوندێ بیتارا

  • گوندێ سه‌رده‌شتێ

  • گوندێ هه‌لوا نه‌سارا

  • گوندێ هه‌لوا موسلمانا

  • گوندێ سه‌رزێرێ

دوو: سنۆرێ ناحیا «چه‌مانكێ و ده‌ڤه‌را گاره‌ی»

  • گوندێ به‌رئاشێ

  • گوندێ سپیندارێ

  • گوندێ سیارێ

  • گوندێ بایباكێ

  • گوندێ مێزێ

  • گوندێ چه‌مانكێ

  • گوندێ سۆسیا

  • گوندێ مه‌رانێ

  • گوندێ ئاتۆشێ

  • گوندێ سێده‌را

  • گوندێ سیانێ

  • گوندێ ئه‌رگنێ

  • گوندێ چه‌م چالێ

  • گوندێ دێویكێ

  • گوندێ چه‌م شرتێ

  • گوندێ جزگیرا

  • گوندێ ركاڤا

  • گوندێ خلیلان

  • گوندێ ژولێ

  • گوندێ هیزانكا ژووری

  • گوندێ هیزانا ژێری

  • گوندێ بیلمه‌ندێ

  • گوندێ مه‌یرۆكێ

  • گوندێ چه‌م ره‌به‌تكێ

  • گوندێ به‌ركه‌ڤری

  • گوندێ ئه‌لیلێ

  • گوندێ خاله‌تا

  • گوندێ گری

  • گوندێ باخێرێ

  • گوندێ كایێ

  • گوندێ سه‌ڤرا رۆژئاڤا

  • گوندێ سه‌ڤرا رۆژهه‌لات

  • گوندێ مسه‌لكا

  • گوندێ رمێ

  • گوندێ سوینێ

  • گوندێ دێركێ

  • گوندێ بلمباسا

  • گوندێ شكه‌فتێ

  • گوندێ بێركیات

  • گوندێ كلیلۆ

  • گوندێ بێبادێ

  • گوندێ كانی مازێ

  • گوندێ كاره‌ڤا

  • گوندێ شكێران

  • گوندێ ملبركێ

  • گوندێ كانیكا

  • گوندێ گه‌ڤه‌ركێ

  • گوندێ شلیا

  • گوندێ باره‌مینكێ

سێ: سنۆرێ ناحیێن «سه‌رسنك و دێره‌لۆك – ده‌ڤه‌را به‌رێ گاره‌ی»

  • گوندێ ردێنیا

 چار سنۆرێ ناحیا «شێلادزێ – قه‌زا ئامێدیێ – ده‌ڤه‌را نێروه‌ و رێكان و دۆسكی ژووری»

  • ژ 92 گوندان پێك دهێن

  • 7 گوند ئاڤه‌دانن

  • 10 گوند وه‌رزینه‌ واته‌ وه‌لاتی ژ بۆ چاڤدێرییا ره‌ز و باخێن خوه‌ و خودان كرنا مێشێن هنگڤینی سه‌ر‌دانا وان دكه‌ن.

  • 75 گوند ئاڤه‌دانن و ل ژێر كۆنترۆلا په‌كه‌كێ دا نه‌ وه‌ك‌ ل خارێ دیار كری:

  • گوندێ هلۆرا

  • گوندێ دێوكێ

  • گوندێ خاستو ژووری

  • گوندێ خاستو ژێری

  • گوندێ لاتكا

  • گوندێ ره‌شانكێ

  • گوندێ ساركا زێباریا

  • گوندێ سیدان

  • گوندێ شاجا

  • گوندێ سنجێ

  • گوندێ بێده‌

  • گوندێ مروانس

  • گوندێ سیریێ ژووری

  • گوندێ سیته‌

  • گوندێ رینجبراخه‌

  • گوندێ چه‌م جی

  • گوندێ پێپه‌رخا

  • گوندێ جارمه‌ندا

  • گوندێ كاڤلكا

  • گوندێ بیباكرێ

  • گوندێ بێسه‌پێ

  • گوندێ كۆكه‌رێ

  • گوندێ هۆره‌

  • گوندێ خارێ

  • گوندێ قه‌سركێ

  • گوندێ پیرئاڤده‌لا

  • گوندێ چێ و رندێلا

  • گوندێ شێخ مه‌ما سیتۆ

  • گوندێ چه‌م تیێ

  • گوندێ شه‌تینس

گوندێن مزیری ژووری

  • گوندێ دریێ

  • گوندێ شیڤێ

  • گوندێ هه‌رگۆش

  • گوندێ بنیا گۆڤه‌ندێ

  • گوندێ مێرۆس

  • گوندێ گیزێ

  • گوندێ پێندۆر

  • گوندێ سێلكێ

  • گوندێ ماواتا

پێنج: سنۆرێ ناحیا «دێره‌لۆك – قه‌زا ئامێدیێ – ده‌ڤه‌را نێروه‌ و نهێلییا»

  • ژ 36 گوندان پێك دهێت

  • 7 گوند ئاڤه‌دانان

  • 29 گوند نه‌ئاڤه‌دانن و ل ژێر كۆنترۆلا په‌كه‌كێ دا‌ نه‌ وه‌ك ل خارێ دیار كری:

1 – سنۆرێ ناحیا «دێره‌لۆك – قه‌زا ئامێدیێ-ده‌ڤه‌را نیروه‌»

  • گوندێ زێر

  • گوندێ بێبۆ

  • گوندێ بێتفه‌

  • گوندێ سپێر

  • گوندێ سه‌رنێ

  • گوندێ زێوه‌سه‌رێ

  • گۆندێ ساكا

  • گوندێ دزگه‌

  • گوندێ نێروه‌ ژووری

  • گوندێ نێروه‌ ژێری

  • گوندێ بێزنۆ

  • گوندێ كانی ساركێ

  • گوندێ دووتاز

  • گوندێ كه‌ڕو

  • گوندێ ئه‌لهێ

  • گوندێ شیڤیێ

  • گوندێ سینیا

  • گوندێ ویله‌

  • گوندێ كارۆكێ

  • گوندێ بیرومان

  • گوندێ باشێ

  • گوندێ وه‌رخه‌لێ

  • گوندێ مامیسا

  • گوندێ هیش

  • گوندێ بیرا كه‌ڤن

  • گوندێ چه‌مكا

  • گوندێ مێزی

  • گوندێ پیره‌سنا

  • گوندێ باغه‌لا

  • گوندێ فه‌قیا

  • گوندێ ره‌با

  • گوندێ باڤێ

  • گوندێ ئاتیرا

  • گوندێ كونیشكا

  • گوندێ به‌رشكه‌فتێ

  • گوندێ بێزیڤه‌

  • گوندێ مێرگانش

  • گوندێ سه‌رێ ملێ

  • گوندێ بیكروب

  • گوندێ گراڤێ

  • گوندێ هادی سڤا

  • گوندێ كه‌ڤزانێ

  • گوندێ پیرخدرا

  • گوندێ بلبلا

  • گوندێ بێزه‌لێ

  • گوندێ ئاڤاسه‌ری

  • گوندێ سه‌روكانی

  • گوندێ مومكا

  • گوندێ ئه‌رتیس

  • گوندێ نێروه‌ سیتۆ

  • گوندێ زێوه‌ دۆسكی

  • گوندێ تتم

  • گوندێ شامكێ

  • گوندێ میریاڤا

  • گوندێ ره‌زگه‌

  • گوندێ هولیان

  • گوندێ شابه‌كه‌ما

  • گوندێ باوا رێكان

  • گوندێ بیارێ

  • گوندێ خالكا

  • گوندێ به‌نستان

  • گوندێ هیل

  • گوندێ هنش

  • گوندێ دهیك رۆژهه‌لات

  • گوندێ رزێ

  • گوندێ ساركا رێكان

  • گوندێ دهیك رۆژئاڤا

  • گوندێ مازیێ

  • گوندێ زێوكا رێكان

  • گوندێ ئه‌رتش

  • گوندێ رێشمه‌

  • گوندێ هوس

  • گوندێ بانسرا

  • گوندێ ئاوكا رێكان

  • گوندێ صوریان

  • گوندێ هریاش

  • گوندێ كێریادێرێ

  • گوندێ ده‌حلكێ

  • گوندێ دێركێ

  • گوندێ به‌ریسكێ

  • گوندێ باله‌سینا

  • گوندێ مه‌یدان

  • گوندێ سپی

  • گوندێ زێوه‌ شكان

2 – سنۆرێ ناحیا «دێره‌لۆك – قه‌زا ئامێدیێ – ده‌ڤه‌را نهێلییا»

  • گوندێ كانێ

  • گوندێ دێرێ

  • گوندێ سگێرا نوی

  • گوندێ سگێرا كه‌ڤن

  • گوندێ سه‌رگه‌لێ

  • گوندێ به‌رچێ

  • گوندێ بلاڤه‌

  • گوندێ گوهه‌رزێ

  • گوندێ درگنێ

  • گوندێ بناڤیا

  • گوندێ كركو

  • گوندێ سیری

  • گوندێ زێوه‌ی

  • گوندێ ره‌شاڤه‌

شه‌ش: ل سنۆرێ ناحیێن «بامه‌رنێ – قه‌زا ئامێدیێ» و «مانگێشك – قه‌زا دهۆك» ل ده‌ڤه‌را دۆسكییا

  • هه‌ژمارا وان 120 گوندن

  • پتری ژێ ئاڤه‌دانن

  • هنده‌ك ژ وان چه‌كدارێن په‌كه‌كێ لێ هه‌نه‌ و حه‌ره‌كه‌تێ ل جاده‌یێن سه‌ره‌كی یێن وان گوندان دكه‌ن و وه‌ك‌ ل خارێ دیارك ری:

  • گوندێ زیناڤا

  • گوندێ ئاشانكێ

  • گوندێ گه‌لناسكێ

  • گوندێ برجینێ

  • گوندێ ده‌رگه‌لێ

  • گوندێ چرانی

  • گوندێ ئۆزمانا

  • گوندێ ئه‌رزێ

  • گوندێ گه‌ره‌گوهێ

  • گوندێ كانی به‌لاڤه‌

حه‌فت: سنۆرێ ناحیا «ئه‌تریش-قه‌زا شێخان – ده‌ڤه‌را مزیری ژێری» كو هه‌ڤسنۆرن دگه‌ل «ده‌ڤه‌را به‌رێ گاره‌ی – ناحیا چه‌مانكێ»

  • هه‌ژمارا وان 5 گوندن

  • چه‌كدارێن په‌كه‌كێ لێ هه‌نه‌ و حه‌ره‌كه‌تێ ل سه‌ر جادده‌یێن سه‌ره‌كی‌ یێن وان گوندان دكه‌ن و وه‌ك ل خارێ دیار كری:

  • گوندێ ره‌به‌تكێ

  • گوندێ نسرا

  • گوندێ هه‌سنه‌كا

  • گوندێ بێبوزیێ

  • گوندێ كانیا باسكا

گوندێن پاش ئۆپه‌راسیۆنا 15/6/2020ێ هاتینه‌ چول كرن

  • ل ناحیا ده‌ركارێ 14 گوند و ده‌ڤه‌ر هاتینه‌ چول كرن

  • ل ناحیا باتیفا 39 گوند و ده‌ڤه‌ر هاتینه‌ چول كرن

  • 2 گوندێن كرستیانان ل سنۆرێ ده‌ركارێ هاتینه‌ چول كرن

ب گشتی ژبه‌ر هه‌بوونا په‌كه‌كێ ل هه‌ردوو ناحیێن ده‌ركارێ و باتیفا نێزیكی 150 گوندان هاتینه‌ چول كرن

گوندێن سۆران مێرگه‌سۆرێ كو په‌كه‌كه‌ كه‌تییه‌ تێدا

  • گوندێ عه‌ڤدال كۆڤی

  • گوندێ گه‌لیێ خواكوركێ

  • گوندێ لێركان

  • گوندێ گه‌لیێ چۆلییا ل پشتا سیده‌كا

  • گوندێ به‌ر بزنا

  • گوندێ سێنینێ

هه‌روه‌ها په‌كه‌كه‌ د پرانییا گوندێن قه‌ندیلێ دا‌ هه‌یه