شەرێ د ناڤبەرا ھێزێن چەکدارێن ترک و پەکەکێ یێن د ناڤا سینۆرێن باشوورێ کوردستانێ دە رۆژەڤا سەرەکەیا کوردانە. ھەر چەند ئەڤ پەڤچوون ب گشتی ل سەر خەتا بەرواری-مەتینا-ئامیدیێ تێن دیتن ژی، ھێزێن چەکدارێن ترک سینۆرێ باشوور و باکورێ کوردستانێ، د ناڤبەرا حەفتەنین-خاخورکێ دە دەرباس دبن و ھەری کێم 60-80 کم ل ھوندرێ ئاخا باشوور دە بنگەھێن خوە چێدکن.
مخابن، نە د دەربارێ ئاگاھداریا رۆژانە و نە ژی د دەربارێ ئەنجامێن دەمدرێژ دە رەوشەکی ئارام تونە. مانیپولاسیۆن و قرێژیا ئاگاھی و پێزانینا پرە. ئەم دکارن ببێژن کو ناکۆکیا پەکەکێ-ئارتێشا ترک نە ل قادێن شەری بەلکو د دەزگەھێن چاپەمەنیێ دە تێ مەشاندن.
دەولەتا ترک ژ پەکەکێ پێتر ل ھەمبەر ڤێ مژارێ بێدەنگە. تەنێ ھەلوەستەک وان ھەیە کو رەوابوونا ئۆپەراسیۆنا خوە راڤە دکە. د پەکەکێ دە رەوش پر جودایە. پەکەکە ب مووشەکێن خوەیێن ل ستودیۆیێن تەلەڤیزیۆنێن ل بەلچیکایێ، سازییێن کۆمیتەیێن چاپەمەنیێ یێن ل سلێمانیێ و پلاتفۆرما X ھەول ددە د شەری دە سەربکەڤە.
دو ئارمانجێن مەدیایا پەکەکێ ھەنە، یەکەم؛ ژ بۆ رایا گشتی بدە باوەرکرن کو شەرێ ل خەتا مەتینا-ئامێدیێ شەرێ سەرکەتنێیە. یا دویەمین ژی ئەوە کو رایا گشتی ل دژی پەدەکێ بکە دژمن. بنێرن، ئارمانجا تێکبرنا دەولەتا ترک د بەرنامەیا پەکەکێ دە نینە. و ژ بۆ بدەستخستنا ڤان ئارمانجان ژی، پەکەکە چ نرخێن نەتەوی، چاندی و ئەخلاقی بەر چاڤان ناگرە ب نووچەیێن دەرەو دخازە توڤێ فتنە و فەسادیێ بچینە.
ژ ئالیەکێ ڤە وێنەیێن چالاکیێن گەریلایان، لێخستنا ب بالافرێن کەشفێ ل ئارمانجان و ھتد دخوازە گرسەیا خوە هان بدە “تەشویق” بکە. وسا تێ نیشاندان کو پەڤچوونەک مەزن دقەومە. ژ بلی ڤێ یەکێ جەوەکی وە دروست دکە وەکە کو ھێزێن پێشمەرگە لگەل ھێزێن چەکدارێن ترکیێ ھەڤبەش تەڤدگەرن، ئەڤ یەک نە راستە. ژ بەر ڤێ یەکێ کامپانیایەکا مەزن یا دەرەوان دمەشینە.
تشتێ کو گوندێن سەرگەلێ-گوھەرزێ-بەرچی-بەلاڤە دھێلە بکەڤە رۆژەڤێ پەڤچوونێن بالکێش و ب گومان یێن گرێ بھارن. د وی گری دە سیتەمەکی پاراستنێ یێ پەکەکێ ژ 2005 ڤە ھەیە. ئەم دیرۆک و تونەلێن گرێ بھار ژ بۆ نڤیسەکا دن بھێلن و بهێین سەر مژارا سەرەکە، گەلۆ د تونەلان دە سەرکەفتن تێ بدەستخستن؟
ل گرێ بھار، پەکەکە خوەدی دیرۆکەکا درێژە. ل ڤر ژ سالا 2005 ڤە سیستەمەکی بنەرد ھاتیە ئامادەکرن، ژ سالا 2023 ڤر ڤە ھێزێن تایبەت ل ڤر ب جھ بوونە. پەکەکە ل دەردۆرا تونەلێ سیستەمەکی باش یێ شۆپاندنا تەکنیکی (کامیرا)ئاڤا کریە. واتە ھەتا نھا یەک ژ تونەلێن ھەری ب ھێزە ل ھەرێما ئۆپەراسیۆنێ یا پەکەکێ. وسا دخویە کو پەکەکە پلان دکە کو دەمەکە درێژ د ڤان تونەلان دە بمینە و ل ڤر پەڤچوونا بدۆمینە.
گەلۆ ما ئەڤ تونەل دکارە قەدەرا پەڤچوونان ب گشتی و کوردان بگوھەرینە؟ نا نا. ژ بەر کو ل سەر چاپەمەنیێ چقاسی پرۆپاگاندا بێ کرن ژی تاکتیکا تونەلێ یا پەکەکێ تێک چوویە. ژ بەر کو ئەڤ نە جارا یەکەمە تونەل تێ جەرباندن. پەکەکە ل کاتۆ ژیرکا یا باکورێ کوردستانێ د تونەلەکا دەھ قات ژ تونەلا گرێ بھار کوورتر و ئالۆزتر دە بوو، لێ دەولەتا ترک دەرێ وێ تونەلێ کۆنکرێت کر و کەس نزانە چەند جوانێن کورد ب ساخی تێ دە مان.
پەکەکێ ل وەرەخەلێ ژی تونەلەک ستراتەژیک چێکربوو و دەولەتا ترک ھاڤینەکێ ب وێ تونەلێ ڤە مژوول بوو و د ئەنجامێ دە دەولەتا ترک تونەلا وەرەخەلێ ھلوەشاند. واتە پەکەکە دخوازە ڤێ تەکنیکا تونەلان یا کو بنکەتیە ل گرێ بھار ژی بجەربینە، تەرمێ چەند جوانان تێ دە بھێلە و حەماسەتا بەرخوەدانێ بکە. ئەڤ یەک چارەنڤیسا شەری ناگوھەرینە. تونێلێن حەماسێ دبە کو ئارتێشا ئیسرایلێ تەنگاڤ بکە. ژ بەر کو د بن باژێر دەیە و دکەڤە ئاڤاھیێن سڤیلان دە. لێ تونەلێن پەکەکێ د بنێ چیا دە نە، کو یەک سڤیل لێ ناژی. ئەڤ تو زەرارێ نادە دەولەتا ترک. ھەر وھا حەماس ژی د تونەلان دە تێک چوو. تونێل قەبرێن ئامادەکری نە ژ بۆ جوانێن کورد.
پێڤاژۆ مینا 2015 یا خەندەکان پێشدکەڤە. ھەر کەسی دزانی کو داویا شەرێ خەندەکان دێ ببە فەلاکەتەکا لەشکەری و جڤاکی. ل باژاران خەندەک کۆلاندن مەحکوومێ بنکەفتنێ بوو. دژمن ب ھەمی ھێز و ھۆڤیتییا خوە چوو سەر دە و تراژەدییەک مەزن روو دا. لێ پەکەکێ چ کر، ھەر رۆژ وێنە و ڤیدیۆیێن جوانێن بەدەو یێن د خەندەکان دە پارڤە دکرن؟ ل سەر مەدیایا جڤاکی ب سەرکەتن تۆمار دکر. د گۆت یەپەسێ ب ڤی ئاوا لەشکەر گولەباران کریە و ب ڤی رەنگی بەرخوە ددە. وان ئەو جوان د وان سەنگەرێن مرنێ دە ب جھ کرن. د ئەنجامێ دە ئەو جوان ب ساخی ھاتن شەوتاندن. باژارێن کوردان ب ھێڤی و باوەرییێن خوە ڤە ھاتن ھەرفاندن.
نھا ژی ھەمان تشت ل گرێ بھار و خەتا مەتینا-ئامێدیێ تێ کرن. کۆمەک گەریلا ل ڤێ ھەرێمێ د کۆمیتەیا چاپەمەنیێ یا پەکەکێ ل بەلچیکایێ، ل ئەورۆپایێ، ل مەخموورێ و ھتد.. وەک ئامەد دیجلە و ئادەم کاراچۆبان د کانالێن تەلەڤیزیۆنێ ل سەر یوتیۆبێ بەرنامەیان ل سەر ڤان پەڤچوونان چێدکن و پارە قازەنج دکن. لێ یێن ل ڤر زرارێ دبینن شێنییێن گوندا نە. خەلکێ نهێلێ، نیروە، بەرواری، رێکانی و زێباری ئێش و ئازارێ دکشینن.
بەسێ ھۆزات بەرپرسا شەر و پەڤچوونێن خەندەکان د ناڤ پەکەکێ دە بوو و بریارا کو جوانێن جزیرێ ژ ژێرزەمینێ دەرنەکەڤن ژی بەسێ ھۆزات دابوو. ئەو جوان ب ساخی ھاتن شەوتاندن و دەما کو دوومان ژ جەنازەیێن وان بلند دبوو، بەسێ ھۆزات بێشەرم و بێوژدان دگۆت: “جزیرێ سەری نەتەواند، سەرکەفتن ب دەست خست.” نھا ژی ھەمان تشت د تونێلان دە تێ دوبارە کرن. کۆمیتەیێن پەکەکێ یێن ل سلێمانیێ، چاپەمەنیا ئەورۆپا و ھتد ھەموو ل سەر خوینا ڤان جوانێن شەوتی پرۆپاگاندایێ دکن. پەکەکە ب خوین، جەنازە و سلۆگانان خوە خوەدی دکە.
پەکەکە ژ بۆ ھندەک ئەجیندایێن ڤەشارتی وەکە کو جوانێن خەندەکان دە ھاتین تونە کرن دێ جوانێن چییا ژی د تونێلان دە بدن تونە کرن. مرۆڤ ناخوازە بنڤیسینە، لێ تێ گۆتن کو ھەتا نھا ھەری کێم 6 گەریڵا (دو ژن) ل مەتینا خوە رادەستی ئارتێشا ترک کرنە. ئەم ناخوازن ببێژن کو تەسلیم بوونە، ژ بەر کو ئەڤ نە تاوانا وان جوانانە، تاوانا رێڤەبەریا پەکەکێ یە کو ئەو مەحکوومی ڤێ ھەلوەستێ کرنە. ئەو تەسلم نەبوونە، پەکەکێ ئەو خستنە د ھەمبێزا دژمن دە. گەر ئەم لێبنێرن ژ سالا 2000 و ڤر ڤە ژ بۆ دەمۆکراتیککرنا ترکیەیێ سێ نفشێن جوانێن کورد ھاتنە قوربانیکرن.