کۆمیسیۆنا پێڤاژۆیا ئاشتیێ جڤیا: پێشنیار و ئارمانج چ نە؟

کۆمیسیۆنا تایبەت یا پارلامەنتۆیا ترکیێ کو ژ بۆ پێڤاژۆیا ئاشتیێ ھاتیە دامەزراندن، ئیرۆ 5ێ تەباخێ جڤینا خوە یا یەکەم لدار خست. ئەڤ پێنگاڤ وەکە قۆناغەکە نوو و گرینگ د پێڤاژۆیا ئاشتیێ یا ترکیێ و باکورێ کوردستانێ دە تێ دیتن کو ئارمانجا وێ یا سەرەکە ئاڤاکرنا بنگەھەکێ یاسایی ژ بۆ چارەسەریێ یە.
پێڤاژۆیا ئاشتیێ کو ژ پشتی داخویانیا سەرۆکێ مەھەپێ دەولەت باخچەلی دەست پێ کریە و تێ دە گەلەک قۆناغێن وەکی ھەڤدیتنێن ل ئیمرالیێ و سەردانێن شاندەیان ھاتنە دیتن، لگەل دامەزراندنا ڤێ کۆمیسیۆنێ دەرباسی قۆناغەکا فەرمی و یاسایی دبە.
ئارمانج و پێکھاتەیا کۆمیسیۆنێ
ئەڤ کۆمیسیۆنا کو ژ 51 ئەندامێن پارتیێن سیاسی یێن د پارلامەنتۆیێ دە پێک تێ، ئارمانجا وێ یا سەرەکی ئەوە کو بنگەھەکێ یاسایی ژ بۆ پێڤاژۆیا ئاشتیێ ئامادە بکە، دا کو گاڤێن تێن ئاڤێتن د چارچۆڤەیەکا قانوونی دە بن.
دابەشکرنا ئەندامان د کۆمیسیۆنێ دە وھایە:
ئاک پارتی: 21 ئەندام
جەهەپە: 10 ئەندام
مەھەپە: 4 ئەندام
دەم پارتی: 4 ئەندام
ھەڤپەیمانیا یێنی یۆل (دەڤا، سیبەرۆژ، سەعادەت): 3 ئەندام
ھودا پار، یەندەن رەفاح، TIP، EMEP، DSP، و DP: ھەر یەک 1 ئەندام
IYI پارتی ب 3 ئەندامان بەشداری کۆمیسیۆنێ نابە.
ناڤێن جودا، نێرینێن جودا
یەک ژ مژارێن سەرەکی یێن جڤینا یەکەم، دیارکرنا ناڤێ کۆمیسیۆنێ بوو. ھەر پارتیەکێ ل گۆری نێرینا خوە ناڤەک پێشنیار کر، کو ئەڤ یەک جوداھیا نێرینێن وان ژی رادخە بەر چاڤان:
ئاک پارتی: ترکیەیا بێتەرۆر
دەم پارتی: ئاشتی و جڤاکا دەمۆکراتیک
جەهەپە: دەمۆکراسی، دادپەروەری و لھەڤکرنا جڤاکی
مەھەپە: یەکرێزی و ھەڤدەنگیا نەتەوەیی
کار و ئەرکێن کۆمیسیۆنێ
کۆمیسیۆن دێ ل سەر چەند خالێن ستراتەژیک بخەبتە کو دێ راستەراست باندۆرێ ل پاشەرۆژا پێڤاژۆیێ بکن:
1. ئامادەکرنا پێشنوومایێن نوو: ئامادەکرنا پێشنیارێن یاسایی ژ بۆ پێشخستنا پێڤاژۆیێ.
2. سەرەراستکرنا یاسایان: گوھەرتن یان ژی سەرەراستکرنا یاسایێن ھەیی، ب تایبەتی یاسایا سزاکرنێ و یاسایا دژی تەرۆرێ.
3. چارەنڤیسا ئەندامێن پەکەکێ: گۆتووبێژکرنا پاشەرۆژ و چارەنڤیسا ئەندامێن پەکەکێ.
پێشنیارێن کو ژ ئالیێ کۆمیسیۆنێ ڤە تێن ئامادەکرن، دێ ژ بۆ بریاردانا داوی ژ پارلامەنتۆیێ رە بێن شاندن و ل ور دێ دەنگ ل سەر بێ دایین.
میکانیزمایا بریاردانێ
بریارێن د ناڤ کۆمیسیۆنێ دە دێ ب رێیا دەنگدانا پرانی بێن ستاندن. دەما کارکرنا کۆمیسیۆنێ ھەتا 1ی جۆتمەھێ ھاتیە دەستنیشانکرن و دڤێت د ناڤا ڤان دو مەھان دە کارێن خوە ب داوی بینە. ئەڤ پێنگاڤ ژ ئالیێ گەلەک دەردۆران ڤە وەکە دەستپێکەکا نوو ژ بۆ چارەسەریەکا سیاسی و ماییندە تێ نرخاندن.