گەلۆ ل رۆژئاڤا خیانەت ل کوردان ھاتییە کرن؟

ئێریشەکا مەزن ل دژی دەستکەفتی، ماف، جوگرافی و ھەتا ھەبوونا فیزیکی یا کوردان ل رۆژئاڤا ھەیە. دیرۆکێ ئەم ئانینە ئاستەکێ کو دڤێت ھەر کوردەکی ب شەرەف و روومەت ژ بۆ رۆژئاڤا تەڤبگەرە و ھەر تشتێ کو ژ دەستێ وی تێ بکە. کوردان ل ھەر دەرێ جیھانێ و کوردستانێ، ژ ھەولێرێ ھەتا بۆچومێ، ژ دوھۆکێ ھەتا نسێبینێ، ژ ئاکرێ ھەتا ستۆکھۆلمێ، نیشان دانە کو ئەو ملەتەکی سەربلندن و ب درووشمەیا “رۆژئاڤا نە ب تەنێیە” دەرکەتنە کۆلانان. کورد خەمگین و ھێرسن… و کورد باوەر دکن کو دیرۆک خوە دوبارە دکە و دیسا خییانەت ل وان ھاتنە کرن.

و ب راستی ژی، خییانەت ل کوردان ھاتە کرن.

کی بوون یێن خییانەت کری؟

خیانەتکارێن یەکەم ھێزێن رۆژئاڤایی بوون کو ب سالان ئیدیعا دکرن کو ل جەم رۆژئاڤا نە. پشتی 25 سالان، دەولەتێن یەکبوویی یێن ئامەریکایێ ب فەرمی شام رادەستی ئەل قاعیدەیێ کر، کو 2001ێ ئێریشی ھەر دو برجان کربوو. بریتانیا پلانسازێ ڤێ خیانەتێ بوو. د ڤێ ناڤبەرێ دە، فرانسا ب ترس خوە تەڤلی سیستەما دژی-کوردان کو ھاتبوو دامەزراندن کر. نوونەرێ ئامەریکایێ تۆم باڕاک ب بێشەرمی راگھاند و گۆت، “سەردەما ھەسەدێ ب داوی بوویە.”

گرووپا دویەمین یا خییانەتکار ھێزێن عەرەب بوون. ژ بەر کو ب سالان د بن درووشمەیێن وەکی “سیستەما گەلان”، “براتیا گەلان” و ھتد دە د ناڤ سیستەما ھەسەدێ دە بوون، عەرەبان نە تەنێ د رۆژەکێ دە ھەسەدە تەرکاندن، د ھەمان دەمێ دە ھەڤسەنگەرێن خوە ئانکو شەرڤانێن کورد ژ پشتڤە خەنجەرکرن.

کورد ڤێ خیانەتێ دبینن و ب ھێرسن.

لێ مخابن، ژ ئالیێ کوردان ب خوە ڤە ژی خیانەتەک ل رۆژئاڤا ھات کرن. ئەڤ خایینێن ناڤخوەیی ئۆجالان و پارتیا وی یا ھلوەشیایی پەکەکە بوون کو گەلێ رۆژئاڤا ئەو سەرێ 45 سالان بوو پەکەکە ل سەر پشتا خوە دگێراند.

پەکەکە ژ سالا 1980یێ ڤر ڤە ژ گەلێ رۆژئاڤا سوود وەردگرت. زارۆکێن وان کرن شەرڤان، پارە وەرگرتن و کامپێن پەروەردەیێ دناڤا وان دا ئاڤا کرن. د سالا 2012ێ دە، ب رێکەفتنەکا لگەل ئیرانێ، ل رۆژئاڤا دەور وەرگرتن و ژ بۆ خوە کرن رووبارێ ژیانێ. وان لگەل ھەر کەسی بازاری بۆ رۆژئاڤا کرن، ھەم ژ ئیرانێ و ھەم ژی ژ دەولەتێن رۆژئاڤا پشتگری وەرگرتن. ب تەنان چەک، پەروەردەھیا لەشکەری، تێکلیێن دیپلۆماتیک، پاسپۆرت، نوونەرتی، قاچاخچیتیا چەکان و پەرەیێن ژ پەترۆلێ و ھتد. ب رێیا رۆژئاڤا وەرگرتن. گۆتن رۆژئاڤا یا مەیە و ژ بۆ کوردان و تێکۆشینا نەتەوەیی یا کورد قەپاتکرن. وان ب زۆرێ رامانێن ئانارشیستیێن موڕای بۆکچین ل سەر فکرا رۆژئاڤا فەرز کرن.

و پشتی کو پەکەکێ ھەر تشتێ کو ب ناڤێ رۆژئاڤا دکاریبوو گرت، تام د وێ دەمێ دە کو دەستکەفتیێن ل رۆژئاڤا پیدڤی دەستھلاتبوونێ بوو، پێڤاژۆیا ب ناڤێ “ئەنتەگراسیۆنا دەمۆکراتیک” ژ ھێلا بەخچەلی، کەسایەتیا فاشیست یا ھەری راستگر یا دەولەتا ترکیێ، ئەردۆگان خوەدیێ نھا یێ دەولەتا ترکیێ و ئۆجالان ڤە ھاتە دەستپێکرن. د راستیێ دە، ئەڤ پێڤاژۆ “پێڤاژۆیا خەندقاندنا رۆژئاڤا” بوو. ئۆجالان پشتا رۆژئاڤا شکاند. ئۆجالان ژ ھێزا رۆژئاڤا رە دگۆت حەشدا شاعبی یا ئیسرایلێ. وی رێ ل بەر رۆژئاڤا بۆ پێشخستنا تێکلیێن دەرڤە گرت. ب داخویانیێن وەکی “داخوازا فەدەراسیۆنێ نەکن”، “داخازا ئۆتۆنۆمیێ نەکن” و ھتد رۆژئاڤا د دەربارێ داخوازێن سییاسی-ئیداری دە د رەوشەکا بێ ئارمانج دە ھشت.

وان باسکێن رۆژئاڤا شکاندن. نھا، رێبەرێن پەکەکێ بێدەنگن… نە دیارە کا دێ پارتیا دەم چ ببێژە. نھا ھەر کەس ل بەندا سەرۆک مەسعوود بارزانییە کو تشتەکی بکە. د 14 سالان دە، وان ھەمی پێشنیارێن سەرۆک بارزانی رەد کرن، ل سەرناڤێ رۆژئاڤا ئێریشی تەڤگەرا بارزانی کرن. وان رۆژئاڤا زووھا و وێران کر. وان نھا ھەمی بار ل سەر کادرۆیێن رۆژئاڤا، خەلکێ رۆژئاڤا و بارزانیان ھشتن.

نھا، کورد نە ب حەماسەتا ئایدۆلۆژی و پەیڤان، ب رووحەکا نەتەوەیی و کوردەواری، مل ب مل ژ بۆ رۆژئاڤا شەر دکن و ل ھەموو جیھانێ تێدکۆشن. کوردان دەرڤەیی کوردان دۆست نینن. دەرڤەیی مل ب ملێ ھەڤدوو تەکۆشین کرنێ چ شانسێ مە نینە.