كهجهكه هۆشداریێ دده: نە ئۆجالان و نە ئهم، چو سەپاندن و یارییان قەبوول ناکەن!
رێخستنا پهكهكه یا هلوهشیایی هۆشداریهكه توند دا ئهنقهرێ و راگههاند؛ ئهو بێی ئازادییا ئاپۆ،چ بریارێن بێچەکبوونێ جێبەجێ ناكهن، ههروهها گۆت: ئامادەکاری بۆ شەرەکێ نوو دهێنە کرن.
هەڤسەرۆکاتیا کۆنسەیا رێڤەبەر یا کۆما جڤاکێن کوردستانێ كهجهكێ، ئیرۆ رۆژا پێنجشهمی دهربارێ پێڤاژۆیا ئاشتیێ و پرۆهیاسایا پێشنیار كری یاسایا چارچووڤه راگهاندنه بهلاڤ كر.
كهجهكێ د راگههاندنا خوه دا دیار كر، دەرخستنا یاسایێن ئێکئالی و سەپاندنا وان د چارچۆڤێ سیاسەتا شەرێ تایبەت دا ب چ رەنگان ناهێتە قەبوولکرن و گۆت: “نە رێبەرێ وان ئۆجەلان و نە ژی تهڤگهرا وان چو بریار و نێزیکبوونێن ب ڤی رەنگی پەسەند ناکەن.”
د داخۆیانییا كهجهكێ دا هاتییە دیارکرن: “ئەڤ دەمەکە د ناڤا رای گشتی و مهدیایا تركیێ دا گۆتۆبێژ ل سەر یاسایا چوارچۆڤەیی دهێنە کرن. هندەک هەلسەنگاندن دهێنە کرن کو بهرهڤاژی پرۆژەیا ئاشتی و جڤاکا دموکراتیك یا ئاپۆ نە. دوماهی پێشنیارێن رێبەر ئاپۆ ل 24 گولانێ ل ئیمرالیێ پێشکێشکرین و چاڤپێکەفتنێن شاندا پارتییا دەم دگەل بەرپرسێن ئاكهپێ وەک بابەتەکێ نوو دهێنە نیشاندان. بەلێ راستی ئەوە کو ژ 24 گولانێ وەرە چو چاڤپێکەفتن دگەل ئاپۆ نههاتنه کرن و دۆرپێچا ل سەر وی بەردەوامە.”
مەرجێن بێچەکبوونێ و پرۆسەیا ئاشتیێ
كهجهكه ئاماژێ ب وێ چەندێ دکەت کو پێڤاژۆیا ئاشتیێ ب ئێکجاری گرێدایی ئازادی و مەرجێن کارکرنا ئازاد یا ئاپۆ یە:
“د کۆنگرەیێ هەلوەشاندنا پهكهكێ دا بریار هاتییە دان کو قۆناغا پاش بێچەکبوونێ دێ ژ لایێ رێبەر ئاپۆ ڤە وهره برێڤەبرن. هەتا کو گۆرانکاری د ستاتۆیا وی دا نههێته کرن و پێنگاڤێن کرداری نههێنه هاڤێتن، چو کەس نەشێت بریارێن کۆنگرەی جێبەجێ بکەت.”
كهجهكێ هەروەها دژایەتییا خوە بۆ نێزیکبوونێن وەک “یاسایا ڤەگەریانا مال” نیشان دا، و گۆت: ئەو یاسا د ناڤبەرا شەرڤانان و سەرکردایەتییا تهڤگهرێ دا جوداهیێ دکەن و راگەهاند کو نیشاندانا هەر نێزیکبوونەکا ژ ڤی رهنگی دێ پرۆسەیێ تێكدهت.
بزاڤێن ئیبراهیم کالین و مەترسییا شەرەکێ نوو
د بەشەکێ دی یێ راگەهاندنێ دا هاتییە خوەیاکرن کو ل دەڤەرێ ئامادەکاری بۆ شەرەکێ نوو دهێنە کرن، كهجهكه دبێژیت:
“سەرۆکێ دەزگەهێ ههوالگیرییا تورکیا (MÎT) ئیبراهیم کالین، نە تەنێ وەک بەرپرسێ دەزگەهەکێ سیخوری، بەلکو وەک سەرۆکوەزیرەکێ حکومەتێ ل عیراقێ دگەریێت. ئەرێ د ناڤبەرا عیراق و تورکیا دا پلانەک بۆ هێرشکرن سەر بزاڤا مە یا ئازادیێ هەیە؟ نابیت ئیراق ڤان داخوازیێن تورکیا قەبوول بکەت.”
حكوومهتا ترکیەیێ ئامادەکاریا پرۆژەیاسایەکە نوو دکە کو ئارمانجا وێ چەکدانین و ھلوەشاندنا پهكهكێ یە. تێ پایین کو ئەڤ “قانوونا چارچۆڤە” پشتی لووتکەیا ناتۆیێ پێشکێشی سەرۆکاتیا پەرلەمانا ترکیەیێ وەرە کرن.
ئهڤ پرۆژەیاسایه ژ 10 ھەتا 11 خالان پێک تێ، دێ د 7 ئان ژی 8ێ تیرمەھێ دە (پشتی لووتکەیا ناتۆیێ) وەرە رۆژەڤا پەرلەمانێ و تێ خوەستن کو بەری بێهنڤهدانا ھاڤینێ یا پهرلهمانی وەرە پەسەندکرن.
جیبجیکرنا ڤێ قانوونێ ب شەرتەکی سەرەکە ڤە ھاتیه گرێدان؛ ئەو ژی پشتراستکرنا چەکدانینا تەمامی یا پهكهكێ یە. د ناڤەرۆکا پرۆژەیێ دە ئەڤ خالێن سەرەکە ھەنە:
– ژ بۆ ڤەگەرا ئەندامێن رێخستنێ دەما سالەکێ تێ دیارکرن.
– ئەو کەسێن کو ڤەدگەرن و دەستێ وان د تاوانان دە تونە بە، دێ نەیێن گرتن لێ 5 سالان قەدەغەیا سیاسی ل سەر وان تێ دانین.
– ئەڤ ھێسانکاری تەنێ ئەندامێن ئاسایی دگرە ناڤ خوە؛ سەرکردەیێن پهكهكێ ل دەرڤەیی ڤێ قانوونێ نە.
رەوشا عهبدوللا ئۆجالان و ئیمرالیێ
دەربارێ رەوشا رێبەرێ پهكهكێ عهبدوللا ئۆجالان دە، حكوومهتا ترکیەیێ ھەر جورە ستاتویەکە فەرمی یان سیاسی رەد دکە. ل گۆری پرۆژەیێ، ئۆجالان دێ وەکی گرتیەکی ل گرتیگەھا ئیمرالیێ بمینە، لێ دبە کو د قۆناغێن پێش دە رێ بێ دایین کو رۆژنامەڤان و ئاکادەمیسیەن ھەڤدیتنێ ل گەل بکن.
رەوشا ل مەیدانێ: زاپ و قەندیل
چاڤکانیێن ئەولەھیێ یێن ترکیەیێ ئاماژە ب وێ دکن کو ھنەک نیشانەیێن ڤەکشینا گەریلایان ژ ھەرێمێن زاپ، مەتینا، گاره و قەندیلێ ھاتنە دیتن. لێ بەلێ ئاک پارتی دیار دکە کو ئەڤ گاڤ ھین نە د ئاستا داخوازکری دە نە و ئەو ل بەندا کریارێن راستەقین و جدیترن بەری کو قانوون بکەڤە وارێ جبجیکرنێ.
دیرۆکا پێڤاژۆیێ
پێڤاژۆیا ئاشتیێ پشتی بانگاوازیا سەرۆکێ مهههپێ دەولەت باخچەلی یا د داویا 2024ان دە دەست پێ کر. د دەستپێکا سالا 2025ان دە ئۆجالان ب پەیامەکە ڤیدیۆیی داخوازا چەکدانینێ کربوو. وەکی گاڤەکە سەمبۆلیک ژی، د تیرمەھا 2025ان دە کۆمەک گەریلایێن پهكهكێ ل دەڤەرا شارباژێر یا پارێزگەھا سلێمانیێ چەکێن خوە شەوتاندبوون و دەست ژ شەر بەردابوون.
