گەلۆ پەکەکەیی دێ ژ چیایان داکەڤن؟

“پێڤاژۆیا” کو ب داخویانیا ھلوەشاندنا پەکەکێ ژ ئالیێ عەبدوللاھ ئۆجالان ڤە د 26ێ سباتا 2025ێ دا دەست پێ کر، بەردەوام دکە. ل گۆری پێناسەکرنا دەولەتا ترکیەیێ، ئارمانجا پێڤاژۆیێ ترکیەیەکا بێ تەرۆرە. ل گۆری پەکەکێ ژی، ئەو ئەنتەگراسیۆنا دەمۆکراتیک و دەمۆکراتیککرنا ترکیەیێیە. ژ بەر ڤێ یەکێ، ھەر دو ئالی پێکڤە ل سەر ڤێ پێڤاژۆیێ دخەبتن، لێ بەلێ ئەو تشتێن کو ژ ھەڤ جودانە و ب ھەڤ ڤە نە گرێدایی نە دبێژن.

کوردێن خوەدی ھشمەندیەکا پێشبین، ژ دەستپێکێ ڤە دیتن کو ئەڤ پێڤاژۆیە نە چارەسەریەکە ژ بۆ پرسگرێکا کورد. ئۆجالان ب خوە قەت ژ بۆ کوردان تشتەک نەخوەست. وەکی کو دبێژن ” شیر ژ بۆ زارۆکێ کو نەگریت نینە”، ژ بۆ کوردان ژی تشتەک ل ھۆلێ نینە.

لێبەلێ، رامانەک ب نیەتپاکی دەرکەت ھۆلێ: ژ بەر کو پرسگرێکا کورد چارەسەر نەبوویە، ب کێمانی بلا یێن ل چیایان داکەڤن، یێن د گرتیگەھان دە وەرن بەردان و بلا ئێدی جوان د توونێلان و دەڤەرێن دن دە نەمرن. بلا جوان ڤەگەرن ناڤا مالباتێن خوە. لێ دەرکەت ھۆلێ کو ئەڤ پێڤاژۆ ژ خوە ڤێ بەندەواریێ ژی پێشوازی ناکەت.

رەشنڤیسا راپۆرتێ کو ژ ئالیێ کۆمیسیۆنا ھەڤگرتنا نەتەوەیی، یەکیتی و دەمۆکراسیێ ڤە ھاتیە ئامادەکرن، کو قاشۆ دێ ڤێ پێڤاژۆیا چارەسەریێ ب رێ ڤە بەت، دەربارێ داکەتنا پەکەکێ یا ژ چیایان دا ھوورگولی دان چاپەمەنیێ. ھەر وھا، سەرۆکێ مەجلیسا ترکیەیێ نومان کورتولموش چارچۆڤەیا ڤێ قانوونێ راڤە کر. ل گۆری ڤێ، رەوش وھایە:

عەفوویەکا گشتی نینە.

ئەڤە دهێتە وێ واتەیێ کو ئەو کەسێن د گرتیگەھاندانە نایێن بەردان.

قانوونەک دێ هێتە دەرخستن؛ ئەڤ قانوونە دێ 6 مەھان یان سالەکێ د جێبەجێکرنێ دا مینیت و پاشێ دێ بێباندۆر بیت.

دڤێت ئەو کەسێن کو دێ ڤەگەرن ترکیەیێ بێ تاوان بن (تەڤلی چ چالاکیان نەبووبن).

ئەو کەسێن کو ڤەدگەرن ترکیەیێ، دێ د ناڤبەرا 3-5 سالان دە د بن چاڤدێریێ دە مینن.

ژ بۆ سەرۆک و رێڤەبەرێن پەکەکێ و کەسێن کو چەک ب کار ئانینە، چ قانوون دەرناکەڤن.

رەوشا نێزیکی 40.000 کەسێن کو د دەمێن جودا دە ژ پەکەکێ ڤەقەتیانە، قەت نەبوویە مژارا گوفتۆگۆیێ.

دەما کو مرۆڤ تەڤاھیا قانوونێ لێکۆلین دکە، رەوش ئەڤە: “کۆمەکا پچووک ژ جوانێن کو قەت چەک ب کار نەئانینە و د ڤان چەند سالێن داوی دا تەڤلی پەکەکێ بوونە، دکارن ڤەگەرن مالێن خوە.”

رەوش تام وەکە کو دبێژن “چیا مشکەک زایییە”یە. د ناڤ ڤان ھەموو پەسندایین و قیرەویران دا، د ناڤبەرا دانوستاندنا دیاری و پەیڤێن وەکی “سەرۆکاتیا دامەزرینەر”، “برێز باخچەلی”، “ئەنتەگراسیۆن” و “چارەسەریا ئەرێنی”یا د ناڤا باخچەلی و ئۆجالان دا هەیە، تشتێ کو پەکەکە و دەولەت ژ بۆ جوانێن کورد گونجاو دبینن تەنێ “قانوونا پۆشمانیێ”یە. ھەتا بەندێن قانوونا پۆشمانیێ یا ب باندۆر یا بەرێ یا ل ترکیەیێ، ژ ڤێ رەشنڤیسا قانوونێ چێتر و کاریگەرتر بوون.

ژ بەر ڤێ یەکێ کوردان د ڤێ پێڤاژۆیا سال و نیڤان دە چ ب دەست خست؟ ئێدی کەس قالا کوردان ناکە. مافێ کوردان یێ خوەرێڤەبەریێ، مافێ وان یێ سەروەریێ، مافێ وان یێ پەروەردەھیا ب زمانێ دایکێ و مافێ وان یێ کو د دەستوورێ دە بهێنە دەستنیشانکرن؛ ئەڤ تشت ھەموو ھاتنە ژبیرکرن. مخابن، مالبات نھا نکارن زارۆکێن خوە ژی ببینن.

دەما کو پێڤاژۆ دەست پێ کر، ھندەک دەردۆرێن نیەتپاک وسا دفکرین کو باکورێ کوردستانێ دێ د ڤێ پێڤاژۆیێ دە نەفەسێ بستینە. لێبەلێ، بەرەڤاژی ڤێ یەکێ چێبوو. دەولەتێ و پەکەکێ چەپ لێ دان و راست ڤەگەرین. دەما کو ل باکور چارەسەریەک دھات ھێڤیکرن، رۆژئاڤا ھات ھلوەشاندن. دەولەتا ترک ناخوازە کو پەکەکە ژ چیایان داکەڤە و چەکێن خوە دەینە؛ دەولەتا ترک ژ ھێلا ستراتەژیک ڤە پێدڤی پەکەکێ یە. ژ بەر ڤێ یەکێ، پێڤاژۆیا چارەسەریێ نە چارەسەریا پرسگرێکا کوردە و نە ژی پێڤاژۆیەکا وسایە کو پەکەکەیی ژ چیایان داکەڤن. ئارمانج تێکبرنا رۆژئاڤا بوو و دەولەتێ ئەڤ سەرکەفتنە ب دەست خست. ئێدی پێڤاژۆیا چارەسەریێ ڤەگوھەریە پێڤاژۆیەکا وسا کو پەکەکە ژ بۆ بەرژەوەندیێن دەولەتا ترکیەیێ چالاکتر ببە.