بۆ: پەرلەمانتار، سیاسی و جڤاکێ مەدەنی یێ عیراقی

سمکۆ عەبدولعەزیز
ڤەکێشانا ئەمریکی نهکەنە دەرگەهەک بۆ سەپاندنا دەسەڵات و هەیمەنەیا ئیرانی
نە هەر دەولەتەکا ئالایەکی بلندکەت سەربەخۆیە و نە هەر ئاخەکا سەربازێن بێگانە ژێ دربکەڤیت ب ئازادى دمینت. سەربەخۆیی د رامانا خۆ یا فلسفی دا ئەو نینە ئاخ ب تنێ ژ هەبوونا کەسێن دی بێپار ببیت، بەلکو ئەوە بڕیارا وێ ژ ئیرادەیا ئەوان بێپار ببیت. دبيت داگیرکاری ژ جۆگرافیایێ دەربكهڤیت، لێ پاشکۆیی و بندەستی د چەک، دامودەزگەهـ، ئابوور و بیروباوەڕا سیاسی دا ب ڕەسەنی بمینت.
نیشانکرن و لێدانا نڤێسینگەها تایبەت یا سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ و جهێ ئاکنجیبوونا سەرۆکێ دەزگەهەکێ ئەمنی، د 17ێ تەباخا 2026ێ دا، ڕویدانەکا جودا و لاوهكى نەبوو، بەلکو دەمەکێ سهلمێنهر بوو بۆ وێ ڕێکا کو د ڤان شەش هەیڤێن بووری دا هاتیە کۆمکرن: عیراق خودان سەروەرییەکا نڤێسی یە د دەستووری دا، لێ خودانیا وێ هێزێ نینە ئەوا دپارێزت و خودان حکوومەتەکا شەرعی یە لێ بڕیارا شەڕ و ئاشتیێ هێشتا یا دابەشکری یە د ناڤبەرا وێ و گرووپێن چەکدار دا ئەوێن پشکەکا وان ب سیاسی و بیروباوەڕ ڤە ب پروژێ ئیرانی ڤە گرێدایی.
ئاریشە د شیعهیێن عیراقێ دا نینە، ئەو پێکهاتەیەکێ نیشتمانی یێ ڕەسەن و شریکێن دامەزرێنەرن د دیرۆک و قوربانیێن وێ دا.
ئاریشە د وى دەمێ دا ددەستپێدکهت وەختێ مەزهەب ژ ناڤ ناخ و بازنەیێ خۆ یێ رووحی و نیشتمانی بێته ڕاکێشان و ببیت ب دەستەکێ سیاسی بۆ ‘ولایة الفقە’ د وى دەمى دا دڵسۆزی بۆ تەهرانێ بلندتر دبیت ژ دڵسۆزیا بۆ بغدا و پاشکۆیا بێگانە ب پۆشاکەکێ پیرۆزێ ئاینی دهێته داپۆشین دا کو ڕێک ژ ڕەخنە و پرسیارکرنێ بێته گرتن.
دەستبەسەرداگرتنا نووی پێدڤی ب داگیرکرنا پایتەختی ب دەبابان نینە. ئهو بتنێ بهسه د ناڤ دەولەتێ دا حزبان دروست بكهن دا بەرەوەندیێن وێ بپارێزن، چەکەک هەبیت ئیرادەیا دەولەتێ پەڕپەڕ بکەت، ئابوورەک هەبیت هەژاری و پێدڤییا وێ کویرتر بکهت و گۆتارەک هەبیت تەسلیمبوونێ بکەتە دسەرێ خوراگران دا. د وى دەمى دا، دێ دامودەزگەهـ ب ناڤ یێن عیراقی بن لێ وەک فەرمانبەر خزمەتا ئیرادەیا نەعیراقی كهن.
ژ بەر هندێ، دروست نینە ڤەکێشانا ئەمریکا یا بڕیار ل 30ێ ئەیلوولێ، ب سەرکەفتنەکا خۆ وەکی یا سەروەرییێ بێتە دانان. ڤەکێشان ل وی دەمیدا دبیتە ڕزگاربوونا دروست وەختێ دەولەتەکا خودان چەک و خودان بڕیار ببیتە میراتگرا وێ، لێ دبیته دەستدەستکرن و تسلیمکرن دهمێ هێزێن پێکڤەگڕێدایی ب پروژەیەکێ هەرێمی ڤە جهێ وێ بگرن. هندى هێزین چهكدار یێن شیعه دئاماده نهبن چهكێ خو تهسلیمى حكومهتا خوە بکەن، مەرجێن سەربەخۆیا دروست هێشتا تام و تەمام نەبووینە.
ژ ڤێرێ، ئهم بانگەوازیهکا دیرۆکی ئاڕاستەی پەرلەمانتار، سیاسی و جڤاکێ مەدەنی یێ عیراقی دكهین: ب لڤینەکا زوو بڕێبکەڤن بۆ دووبارە دانوستاندنێ ل سەر ژڤان و دارشتنا ڤەکێشانێ و تەمامبوونا وێ ب خشتەیەکێ سەروەری یێ ڕوون ڤە گرێدەن: کۆمکرن و ئێکلاکرنا چەکی د دەستێ دەولەتێ دا، بڕینا تەمام یا پەیوەندیا سەربازی ب دەرڤە، ئاڤاکرنا بەرگریا ئاسمانی یا کو بشێت عیراقێ و هەرێما کوردستانێ بپارێزت، ڕێگریکرن ژ بکارئینانا ئاخا عیراقێ بۆ هێرشکرنا ل سەر وەلاتێن جیران و ژێردەستکرنا هەمی هێزێن چەکدار بۆ یاسایێ و فەرمانا دەستووری.
تاکو ئەڤ مەرجە دبنە ڕاستی، پێدڤی یە هەبوونا ئەمریکی بێته گوهرین بۆ شەراکەتەکا ئەمنی یا سنوردار و دەمکی و ب کەڤیته ژێر چاڤدێریا پەرلەمانی و مافێ دووماهیکئینانێ بۆ عیراقێ پاراستی بمینیت.
ئەڤە نە داخوازییەکە بۆ گوهرینا خودانکرنا ئیرانی ب یا ئەمریکا و نە بۆ چەسپاندنا هەبوونا بێگانەیان یا هەمیشەیی یە، بەلکو داخوازییەکە بۆ ڕێگریکرن ژ تسلیمکرنا عیراقێ بۆ ئیرانێ د ژێر دروشمێ ئازادکرنا وێ ژ ئەمریکا.
عیراقا سەربەخۆ، د بڕیارا خۆ یا سیاسی دا نە ئەمریکی یە و نە ئیرانی یە، نە سۆننی یە و نە شیعی یە، بەلکو نیشتمانەکە کو تێدا مەزهەب بۆ رووح و ویژدانی بیت، چەک بۆ دەولەتێ بیت، سەروەری بۆ یاسایێ بیت و بڕیار ب تەنی د دەستێ عیراقیان دا بیت.