یکی از اهداف اصلی پ.ک.ک پس از سال ۱۹۹۰، جلوگیری از تأسیس یک کیان سیاسی در جنوب کوردستان بود.
در ۲۲ اکتبر ۱۹۹۷، ۱۶ نفر، از جمله زنان و کودکان، در حمله گریلاهای پ.ک.ک به روستای دازو در شهرستان میرگسور استان اربیل در جنوب کوردستان به شهادت رسیدند. قتل عام روستای دازو چیزی بیش از حمله به یک روستا و کشتن غیرنظامیان است؛ این یک رویداد تاریخی است که باید بررسی شود و پیشینه و اهداف تاریک حضور پ.ک.ک در جنوب کوردستان در دهه ۱۹۹۰ را آشکار می‌کند.
جزئیات قتل عام
قتل عام سال ۱۹۹۷ در روستای دزو در شیروان بزرگ واز توابع شهرستان میرگسور به عنوان یکی از وحشیانه‌ترین جنایات پ.ک.ک در تاریخ ثبت شده است. گریلاهای پ.ک.ک به روستا حمله کردند و ۱۶ نفر از دو خانواده را به شهادت رساندند.
جوان و پیر، زن و کودک با هم قتل عام شدند. یکی از زنان باردار بود. شش نفر از کودکان کشته شده خواهر و برادر بودند و بین ۱ سال تا 12 سال سن داشتند و نیروهای پ.ک.ک کودکان را در گهواره بمباران کردند. پس از قتل عام، اجساد را سوزاندند.
خانواده‌های قربانیان، میهن‌پرستانی بودند که از عملیات انفال بارزانی توسط رژیم صدام جان سالم به در برده بودند. این قتل عام توسط یک نیروی نظامی کوچک در منطقه آغاز نشد. یک استراتژی بزرگ در پشت این قتل عام بود که در دمشق تهیه و توسط چهره‌های ارشد پ.ک.ک طراحی شده بود.
چه کسی دستور قتل عام را داد؟
این قتل عام توسط افرادی دستور داده شد که هنوز در بالاترین سطح رهبری پ.ک.ک باقی مانده‌اند. جمیل بایک در زمان قتل عام، فرمانده ستاد ARG، شاخه نظامی پ.ک.ک، بود. این ستاد در درجه اول مسئول اجرای استراتژی بود که منجر به قتل روستاییان شد.
یکی دیگر از افراد مسئول، دوران کالکان است. کالکان فرمانده کل ولایت زاگرس بود که قتل عام را انجام داد. کسی که این دستور را اجرا کرد، یک فرمانده پ.ک.ک به نام “آمد ملازگرد” بود. آمد ملازگرد، که بعنوان نمایندە پ.ک.ک مصاحبەهای زیادی با رسانەها داشته است، مسئول مستقیم این قتل عام بود. گریلاهای پ.ک.ک روستا را محاصره کرده و به دستور او قتل عام کردند.
دلایل حمله ۱۵ اکتبر دوم پ.ک.ک و تبدیل جنوب کوردستان به مرکز میدان نبرد
قتل عام روستای دزو به عنوان یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های تعامل پ.ک.ک با مردم جنوب کوردستان و اهداف سیاسی آن در دهه ۱۹۹۰ در تاریخ ثبت شد. اعلام منطقه پرواز ممنوع بر فراز جنوب کوردستان در سال ۱۹۹۱، شکست بزرگی برای جبهه ضد کورد در خاورمیانه بود، جبهه‌ای که کوردها و کوردستان را نادیده می‌گرفت و شکست بزرگی را متحمل شد. این جبهه ضد کورد سعی کرد با استفاده از خود کوردها این شکست را بپوشاند.
پ.ک.ک به عنوان یکی از این نیروها در جنوب کوردستان ظهور کرد. پ.ک.ک به طور سازماندهی شده میدان نبرد را از شمال کوردستان به جنوب کوردستان منتقل کرد. پ.ک.ک گسترش یافت و به سمت هفتانین، بادینان، بارزان و خواکورک حرکت کرد. پ.ک.ک یک پروژه چندجانبه در جنوب کوردستان ایجاد کرد. از یک سو، روستاها و سکونتگاه‌های غیرنظامی را به میدان جنگ تبدیل کرد و ساکنان را مجبور به مهاجرت نمود؛ از سوی دیگر، از جمعیت آواره و فقیر برای اهداف تبلیغاتی استفاده کرد. علاوه بر این، برای پنهان کردن شکست‌های چندجانبه خود در پی سرکوب قیام‌های مردمی سال ۱۹۹۲ و عملیات نظامی سال‌های ۱۹۹۳-۹۴، سعی کرد جنگ در جنوب کوردستان را به عنوان یک پیروزی جلوه دهد. به همین منظور، در سال ۱۹۹۵، تحت عنوان «گام دوم ۱۵ اکتبر»، سلسله حملاتی را علیه جنوب کوردستان آغاز کرد.
انتقام انحلال جمهوری زاپ از مردم فقیر روستای دزو گرفته شد
قتل عام روستای دزو به عنوان بخشی از پروژه پ.ک.ک برای نابودی جنوب کوردستان، انجام شد.
در تابستان ۱۹۹۷، نیروهای مسلح ترکیه مجموعه‌ای از حملات را برای تصرف تمام مواضع پ.ک.ک در امتداد مرز آغاز کردند. آنها حتی وارد مراکز تبلیغاتی پ.ک.ک که تحت نام جمهوری زاپ تأسیس کردە بود، شدند. تعداد زیادی از گریلاهای پ.ک.ک در حمله‌ای به یک اردوگاه پ.ک.ک در آواشین جان باختند. گریلاهای پ.ک.ک گفته بودند که آنها به این روستا حمله کرده‌اند «تا انتقام رفقای خود را بگیرند”. به عبارت دیگر، انتقام قتل عامی که توسط دولت ترکیه انجام شده بود، علیه روستاییان کورد میهن‌پرست و بی‌گناه در روستای دزو گرفته شد.
پشت حملات پ.ک.ک به جنوب کوردستان چه چیزی نهفته است؟
یکی از اهداف اصلی پ.ک.ک پس از سال ۱۹۹۰ جلوگیری از ایجاد یک کیان سیاسی ملی در جنوب کوردستان بود. پ.ک.ک در چندین مورد، در پاسخ به درخواست‌های جنوب کوردستان برای آتش‌بس، جواب منفی داد و با حملات غافلگیرانه جنگ را از سر گرفت. داده‌های قابل توجهی وجود دارد که نشان می‌دهد حضور پ.ک.ک در جنوب کوردستان نه تنها توسط این حزب، بلکه توسط سازمان‌های اطلاعاتی که پ.ک.ک به آنها وابسته است طراحی شده است.
سیاست‌های پ.ک.ک پس از دهه ۱۹۹۰ توسط کشورهای ایران، سوریه و ترکیه شکل گرفت. در دهه ۱۹۹۰، ایران و سوریه از حملات پ.ک.ک در جنوب کوردستان با تجهیزات جنگی حمایت کردند. نگرش دولت ترکیه بسیار متفاوت بود. پ.ک.ک راه را برای دولت ترکیه هموار ساخت تا به عمق جنوب کوردستان حمله کند. از طریق این درگیری‌ها که شبیه یک جنگ مشترک بود، تمام کوه‌های مهم و استراتژیک جنوب کوردستان تحت کنترل دولت ترکیه قرار گرفت.
اوجالان به نچیروان بارزانی چه گفت؟
دومین حمله پ.ک.ک به جنوب، که در ۲۶ آگوست ۱۹۹۵ به فرماندهی علی حیدر قیطان آغاز شد، به دلیل مقاومت پیشمرگه‌ها شکست خورد. تلاش پ.ک.ک برای محاصره شهر “آمیدی” شکست خورد و آنها در ماه نوامبر مجبور به عقب‌نشینی شدند. در ۱۳ دسامبر آتش‌بس امضا شد. نچیروان بارزانی، نخست وزیر وقت دولت منطقه‌ای کوردستان، در دمشق با اوجالان دیدار کرد تا در مورد آتش‌بس گفتگو کند.
طبق روایتی که چندین شاهد نقل کرده‌اند، وقتی نچیروان بارزانی به اوجالان گفت: “تو که می‌دانی ما شکست نخواهیم خورد، چرا به ما حمله کردی؟” اوجالان با اشاره به عکسی از اسد در پشت سرش گفت: “آنها سخنان ما را شنود می‌کنند، من نمی‌توانم صحبت کنم.”
شنود مخفیانه اوجالان از طریق اسد، وسعت کامل این موضوع را آشکار نمی‌کند. حملات پ.ک.ک. اما درک نقش پ.ک.ک در مواجهه با قیام بزرگ جنوب کوردستان بسیار مهم است.
نگرش خصمانه پ.ک.ک نسبت به دستیابی ملت کورد بە دولت کوردی و یا یک کیان سیاسی ـ ملی کوردی، پس از 50 سال جنگ و 50000 قربانی، مستلزم بررسی کل تاریخ این سازمان است. قتل عام روستای دزو بخش عمده‌ای از پروژه بررسی مجدد و تفسیر تاریخ PKK را تشکیل می‌دهد.
