ل کوردستانێ د ڤان دەھ رۆژێن داوی دە دو بوویەرێن سەرنجراکێش قەومین.
یا یەکەم؛ د 17ێ چلە دا ئەنجوومەنا ئاساییشا کوردستانێ گرتنا تیمەکا پەکەکێ راگھاند. ئەڤ تیم دا د کامپێن ئێزدیان دا ھندەک تەقینان ئەنجام بدن. کەسێن ھاتن گرتن ھورگولییێن پلانسازیا پەکەکێ ئەشکەرە کرن.
بوویەرا دویەمین ژی رۆژا پشتی وێ قەومی. د 18ێ چلە دا ل ناڤچەیا نسێبینێ یا مێردینێ 5 کەسێن ژ ھەرێما کوردستانێ کو پرانیا وان تەمەنێ وان ژ 60 سالان مەزنتر بوون، ھاتبوون قەتلکرن. بوویەر بوو سەدەما کارڤەدانێ ل ھەرێما کوردستانێ.
ھەر دو بوویەر ژی ئەو بوویەرن کو دڤێت گەلەکی باش بهێن نرخاندن
سەبارەت بوویەرا مێردینێ 4 کەس ھاتن بنچاڤکرن. ھەر چەند کەسێن ئەنجامدەر دبێژن کو وان بوویەر ب ئارمانجا “دزییێ” ئەنجامدایە، لێ دیسا ژی ھندەک پرسێن کو مەژییێ مرۆڤی تێک ددن ھەنە. حکوومەتا ھەرێما کوردستانێ ژی ژ دەما دەسپێکێ ڤە ب بەرپرسیارییەکا مەزن ب مژارێ ڤە مژوول بوویە. دەولەتا ترک نەچار ما کو ب لەز کوژەران پەیدا بکە.
مژارا مە نە ئەوە کو ئەم ڤێ بوویەرێ شیرۆڤە بکین. بەرەڤاژی ڤێ یەکێ، دەما کو ئاگاھیەک بەربچاڤ نەبیت، ب ھندەک گۆتنێن خەلەت ل سەر بوویەرێ دێ خرابی زێدەتر بیت ژ مفای. میناک وەکە کو پەکەکە ئیدیعا دکە.
بێگومان ھەلوەستا پەکەکێ ژی ھەیە. پشتی بوویەرێ ب 5 رۆژان شووندا ھەپەگێ کو بەشێ لەشکەری یێ پەکەکێ یە، وەکە کو ژ نشکا ڤە ب بوویەرێ حەسییە داخویانیەک بەلاڤکر. ھەپەگێ گۆت دبە کو بوویەرەکی کۆنتراتی “دژبەری” بە. د ھەمان دەمێ دا چاپەمەنیا پەکەکێ ھەول دا کو بوویەرێ باڤێژە سەر حکوومەتا ھەرێما کوردستانێ. پەکەکێ دەست ب هزرکرنێ کر کا دێ چاوا ژ کەسێن مری سوودێ وەرگرن، ئانی بیرا خوە کو ئەو 5 کەسێن ژیانا خوە ژ دەست دانە ژ عەشیرا رێکانی نە و بەلکی ئەڤ چەند کەسێن رێکانی قەزەنج بکم، کەت ناڤا سیناریۆ چێکرنێ دا. پەکەکە دبێژە، دبە کو ئەڤ بوویەر ” ئێریشەک پلانکری بیت”. دبە، بوویەرا مێردینێ دژبەری کربە.
ئەم بینن بیرا خوە کو ل کوردستانێ دو پێکھاتەیێن کۆنترا ھەنە.
واتەیا کۆنترا چیە؟
کۆنترا رێخستنەکا دەولەتا کوورە کو ل دەرڤەیی یاسایێ ھاتیە ئۆرگانیزەکرن. ئەڤ پێکھاتە نە تەنێ یاسایێن شەری بنپێ دکن، د گەل دەمێ دا ب ئاوایەکی گشتی بێی یاسا دژین. کارێ تریاکێ، قاچاخچیتی، کوشتن، شانتاژ “ب گەف و تەھدیدان نەچارکرنا کەسەکی داکو تشتەک بێدلی خوە بکە”، سابۆتاژ “وێرانکرن” و ھتد دکە. ھەر وھا دەم ب دەم ئێریشی گەلێ خوە ژی دکن و ئەو رێبازێن مینا بێبەختی و کۆمپلۆیێ بکار تینن. جیھانێ ئەو ب گرانی د سالێن 1960ێ دا دەما کو چەپێ دنیایێ بەر ب بلندبوونێ ڤە بوو ئەڤ شێواز ب کار د ئانی. دەولەتا ترک ژ سالێن 1970یێ و ڤر ڤە ل دژی کوردان ڤی شێوازی بکار تینە. ئانکو پێکھاتەیا ل ترکیەیێ دبێژنێ کۆنترا-گەریلا پێکھاتەیا “کۆنترا-کورد”ە. ل دژی کوردان ھاتییە ئاڤاکرن و بکارئانین.
ل کوردستانێ دو پێکھاتەیێن کۆنترا ھەنە
وەک مە ل ژۆر ژی گۆت بوو، ل کوردستانێ دو پێکھاتەیێن کۆنترا ھەنە. یەکەم پێکھاتەیێن کۆنترایا کو دەولەتا ترک راستەراست د ناڤا سیستەما خوە دا برێخستن کرییە.
یا دویەمین ژی ب ناڤێ پەکەکێ خەباتێن کۆنتراکورد کو تێن کرن.
یا خەمگین ئەوە کو ئەڤ روویێ کۆنتراکورد یێ پەکەکێ ھێژ باش ناھێت دیتن و نەھاتییە ئاشکەراکرن.
مادەم کو پەکەکە دبێژە بوویەرا مێردینێ “دبە کو ھێزێن کۆنترا ئەنجامدابە”، ئەم دپرسین “کیژان ھێزێ کۆنترا ئەنجامدایە”؟
ئەم ڤەگەرن سەرنڤیسا خوە، د ڤان دەھ رۆژێن داوی دا ل کوردستانێ دو بوویەر قەومین. یا دویەمین دڤێت بهێت لێکۆلینکرن کا بوویەرا مێردینێ کۆنترا کرییە یان نا. لێ بەلێ یەکینەیا پەکەکێ کو د 17ێ چلەیێ دا ھاتبوو گرتن گاڤا کو دخوەست د کامپێن ئێزدیان دا تەقینان بکە، بەشەک ژ ڤێ پێکھاتەیا کۆنتراکوردە. دڤێت ئەڤ رەوشە ب زەلالی بهێت دیتن و بهێت ئەشکەرەکرن.
کۆمکوژیا مێردینێ پێشی ل رۆژەڤا کۆمکوژیا کو پەکەکێ دخوەست ل کامپێن ئێزدیان پێک بینە گرت و ب ئاوایەکی خوەزایی ھەر کەس ب بوویەرا مێردینێ ڤە ئەلاقەدار بوو. لێ بەلێ پەکەکێ دخواست کریارێن پڕ مەترسیدارتر بکە.
پەکەکێ ب رێیا یەکینەیەکا تایبەت پلانکربوو کو د کامپێن ئێزدیان دا تەقینان بکە و ھندەک کەسایەتیان بکوژە
د راستیێ دا پەکەکە ئەڤ دەمەکێ درێژە ل ھەمبەری کوردێن ئێزدی سیاسەتەکا دو ئالی دمەشینە. پێشی وەکە دۆست نێزیک دبە، میناک تەلەڤیزیۆنا چرا تیڤی ڤەکر و چەند کلیب وەشاندن و ھتد، ئالیکاریێن کو ژ ئالیێ رێخستنێن مرۆڤی ل ئەورۆپا یێن تێن بەلاڤ دکە. لێ وان لێ نێری کو دیسا ژی ئێزیدی ژ پەکەکێ حەز ناکن. ڤێ جارێ دەست ب بکارئانینا دژواریێ کر. بەریا ھەر تشتی گەف ل کەسێن کو ل شنگالێ ھەڤکاریا وان نەکرنە کرن، ب سەر مالێن وان دا گرتن، پێشمەرگەیێن ئێزیدی بنچاڤکرن، ل نوقتەیێن ھاتنووچوونێ بێزارکرنا خەلکێ دەستپێکر… پشتی دیت کو ل شنگالێ ب ڤی شێوازی نەکاری ئەنجامەکێ ب دەست بخە، ڤێ جارێ پێنگاڤەکا نوو ئاڤێت و پێکھاتەیا کۆنتراکورد تەڤگەرییا.
پەکەکێ روویێ خوە یی کۆنتراکورد یەکەم جار د کەمپا ئێزیدییان دا یا ل قادییا نیشاندا. ئێریشا پەکەکێ 31ی تەباخا 2021ێ روو دا. ل ڤێ کامپێ پەکەکێ بۆمبەیەک ب چادرا ئەفسەرەکی پێشمەرگەیەکی ئێزیدی ڤە تەقاند. د ڤێ ئێریشا کۆنترا دا 2 خوشکێن ب ناڤێ ھەرمان سادۆ 1 مەھی و نیشتیمان 9 سالی ژیانا خوە ژ دەست دان.